Кактустар электр қуатын өндіре бастады: ғалымдар «тірі батарея» жасап шығарды

10:55, 20 қараша 2026
MKZ: 1578781

© Сурет: pexels

Калифорния университетінің Санта-Круз қаласындағы мамандары опунция кактусының сабағынан аз мөлшерде электр қуатын алуға мүмкіндік беретін технология әзірледі, деп хабарлайды Zakon.kz.

Plants, People, Planet басылымының жазуынша, мұндай "тірі батареялар" ауыл шаруашылығында қолданылатын датчиктерді қуаттандыруға және өсімдіктердің жағдайын бақылауға көмектесуі мүмкін.

Жаңа технология шөлді аймақтарда өсетін өсімдіктердің ылғалды үнемдеуіне мүмкіндік беретін табиғи механизмге негізделген. Көптеген өсімдіктерден ерекшелігі, опунция көмірқышқыл газын негізінен түнде сіңіріп, оны алма қышқылына айналдырады. Күндіз күн сәулесінің әсерінен бұл қышқыл сабақтың жарық түсетін бөлігінде ыдырайды. Соның нәтижесінде сабақтың жарық түсетін және көлеңкелі бөліктеріндегі қышқылдық деңгейі әртүрлі болып, электр заряды пайда болады. Оны арнайы электродтардың көмегімен жинауға болады.

Тәжірибе нәтижесінде кактустың бір бөлігі 0,5 вольтқа дейін электр қуатын өндіре алатыны анықталды. Ал сегіз сабақты біріктіргенде кернеу 4,5 вольтқа жеткен. Бұл стандартты АА батареясының кернеуінен жоғары.

Дегенмен зерттеушілер кактустарды тұрмыстық техниканы қуаттандыру көзі ретінде қарастырмайды. Олардың басты мақсаты – ауыл шаруашылығы алқаптарындағы энергияны аз тұтынатын датчиктерді электр қуатымен қамтамасыз ету. Мұндай құрылғылар ұзын кабель тартпай-ақ және батареяларды үнемі ауыстырмай-ақ топырақтың күйі мен климаттық жағдайды бақылауға мүмкіндік береді.

Сонымен қатар өндірілетін электр кернеуі өсімдіктің өз жағдайын көрсететін белгі бола алады. Электр белсенділігінің өзгеруі фотосинтез ерекшеліктерін аңғартып, өсімдіктің күйзеліске ұшырағанын анықтауға көмектеседі. Ғалымдардың жоспары бойынша, жүйеге қосылған кактус егістіктің жағдайы туралы ақпаратты фермерлерге нақты уақыт режимінде жеткізе алады.

Далалық сынақтар кактустардың құрғақшылыққа төзімді екенін растады. Өсімдіктер 15 ай бойы суарылмаса да тіршілігін сақтаған. Кейбір ылғал тапшылығын сезінген кактустар жақсы суарылған өсімдіктерге қарағанда көбірек электр қуатын өндірген. Сондай-ақ зерттеушілер күн сәулесінің қалыпты түсуі энергия өндіруді барынша арттыратынын, ал жарық тым қарқынды болғанда бұл көрсеткіш төмендейтінін анықтады.

Тағы бір тәжірибе азотты тыңайтқыштардың алма қышқылының қорын арттырып, электр қуатын өндіру уақытын күннің кешкі мезгіліне дейін ұзартуға мүмкіндік беретінін көрсетті.

Ғалымдар тобы технологияны жетілдіріп, түнгі фотосинтез түрін қолданатын басқа өсімдіктерден де осындай тәсілмен энергия алуға болатынын тексеруді жоспарлап отыр. Олардың қатарында агава мен ананас бар.

Источник: zakon.kz


Подписывайтесь на наш Telegram-канал. Будьте в курсе всех событий!
Мы работаем для Вас!