Қазақстанда тұрғын үй иесі жалдау ақысын қашан көтере алады

Егер жалға беруші жалдау ақысын көтеретінін хабарласа, не істеу керек? Қай жағдайда тұрғын үй иесі шынымен бағаны көтеруге құқылы, ал қашан жалға алушы өз құқығын қорғай алады – осыны Zakon.kz материалында қарастырдық.

Krisha.kz сайтында жалдау ақысын көтеруге рұқсат етілетін негізгі жағдайлар жинақталған.

Бәрін келісімшарт шешеді

Егер жалдау туралы келісімшарт болса, онда барлық шарттар жазылған болуы керек.

• Келісімшартта көрсетілуі тиіс:
• Ай сайынғы төлем мөлшері;
• Жалдау мерзімі;

Ақыны көтеру шарттары.

Мысалы:

• "Жылына бір рет, инфляцияны есепке ала отырып";
• "Мерзімі біткеннен кейін, 30 күн бұрын хабарлап";
• "Тараптардың келісімі бойынша".

Егер келісімшартта бағаны көтеру шарттары жазылмаған болса, онда жалдау ақысын мерзім аяқталғанға дейін өзгертуге болмайды – бір жақты шешім қабылдау мүмкін емес. Бахыт Қасымбеков, заңгер

Келісімшарт жоқ болса

Осы жағдайда жалға беруші бағаны кез келген уақытта көтере алады және тіпті тұрғын үйді босатуды талап етуі мүмкін.

Сарапшылар кез келген мерзімге (бір тәуліктен бір жылға дейін) жалдау кезінде жазбаша келісімшарт жасауға кеңес береді.

Келісімшарт болса да, бағаны көтеруге себеп болатын жағдайлар бар:

• Пәтерде келісімшартта көрсетілгеннен көп адам тұрады;
• Пәтер коммерциялық мақсатта пайдаланылады (қойма, кеңсе, фотостудия, яғни пайда табу үшін);
• Пәтерде үй жануарлары пайда болды.
• Сонымен қатар, келісімшарт мерзімі біткеннен кейін иесі жалдау ақысын көтеріп, басқа шарттарды өзгерте алады. Пәтерді жалға алуды жалғастыру немесе тоқтату – тек жалға алушының шешімі.

Маңызды кеңестер

Қиын жағдайларды болдырмау үшін келісімшартта барлық шарттарды нақты көрсету керек:

• Төлем мөлшері мен формасы;
• Келісімшарт мерзімі;
• Ақыны көтеру шарттары (мысалы, жылына бір рет, 30 күн бұрын хабарлау);
• Тек тұрмыс үшін, бизнесті жүргізуге болмайды;
• Тұрғындар саны және саны артса хабарлау міндеті;
• Шарттарды бұзған жағдайда жауапкершілік.

Естеріңізге сала кетейік, қаңтар айында тұрғын үй нарығы жыл басында сирек кездесетін аномалды өсімді көрсетеді. Құрылысшылар сатып алушыларды салық реформаларымен қорқытып, ал шенеуніктер керісінше мәлімдейді.