Мәслихат депутаттығына кандидаттар 425 мың теңге сайлау жарнасын төлеуі керек

Орталық сайлау комиссиясының мүшесі Әсел Жанәбілова 2026 жылғы 13 қазанда ведомство отырысында алдағы мәслихат депутаттарының сайлауына қатысу үшін төленетін сайлау жарнасының мөлшерін жариялады, деп хабарлайды Zakon.kz.

Әсел Жанәбілованың айтуынша, қазіргі сайлау науқанының ерекшелігі – аралас жүйенің қолданылуы. Бұл жүйе бойынша сайлауға саяси партиялар да, бірмандаттық сайлау округтері бойынша кандидаттар да қатыса алады.

"Осыған байланысты кандидаттарды саяси партиялар мен қоғамдық бірлестіктер ғана емес, өзін-өзі ұсыну тәртібімен де ұсынуға болады. Заң бойынша мәслихат депутаттығына кандидаттар сайлау жарнасын төлеуге міндетті. Бұл норма сайлау процесіне қатысушылардың жауапкершілігін қамтамасыз етуге бағытталған. "Сайлау туралы" Конституциялық заңның 104-бабына сәйкес, партиялық тізімдерін ұсынған саяси партиялар тізімге енгізілген әрбір адам үшін заңнамада белгіленген ең төменгі жалақының бес еселенген мөлшерінде сайлау жарнасын өз қаражатынан жергілікті атқарушы органдардың шотына аударады. Қазіргі уақытта бес ең төменгі жалақы 425 мың теңгені құрайды", – деді ол.

Оның айтуынша, өзін-өзі ұсыну тәртібімен мәслихат депутаттығына кандидат та тіркеуге дейін және оның заң талаптарына сәйкестігі тексерілгеннен кейін жергілікті атқарушы органдардың шотына дәл осындай мөлшерде сайлау жарнасын енгізеді.

"Егер сайлау қорытындысы бойынша саяси партия дауыс беруге қатысқан сайлаушылардың кемінде 5 пайызының дауысын жинаса, сондай-ақ партиялық тізімге енгізілген жалғыз кандидат қайтыс болған жағдайда, төленген жарна саяси партияға қайтарылады. Кандидат сайлау қорытындысы бойынша мәслихат депутаты болып сайланса немесе дауыс беру нәтижесінде сайлауға қатысқан сайлаушылардың кемінде 5 пайызының дауысын жинаса, сондай-ақ кандидат қайтыс болған жағдайда, төленген жарна оған қайтарылады. Қалған барлық жағдайда сайлау жарнасы қайтарылмайды және республикалық бюджет кірісіне аударылады", – деп түсіндірді Әсел Жанәбілова.

Сонымен қатар ол сайлау жарнасын барлық саяси партия бірдей төлеуге міндетті емес екенін атап өтті.

Тиісті аумақтық сайлау округі бойынша бұған дейін өткен мәслихат депутаттарының сайлауында сайлаушылардың 5 пайызы және одан көп дауысын алған партиялар сайлау жарнасын төлемейді.

Ал алдыңғы сайлауда 3-5 пайыз дауыс жинаған партиялар белгіленген жарнаның 50 пайызын, ал 1-3 пайыз дауыс алған партиялар сайлау жарнасының 70 пайызын төлейді.