Еңбек министрлігі қазақстандықтар қандай табыс деңгейінде ауқатты саналатынын түсіндірді

Қазақстанда отбасының табысы жоғары болғанымен, бұл оның автоматты түрде ауқатты санатқа жататынын білдірмейді. Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі Отбасының цифрлық картасы қазақстандықтардың әл-ауқат деңгейін қалай анықтайтынын түсіндірді, деп хабарлайды Zakon.kz.

Отбасылардың әл-ауқатын бағалау кезінде 59 көрсеткіш ескеріледі. Отбасы мүшелерінің табысынан бөлек, жылжымайтын мүлігі, автокөліктері, несиелері, бизнесі, жұмыспен қамтылуы және басқа да мәліметтер есепке алынады.

Отбасының цифрлық картасы үй шаруашылықтарын әлеуметтік әл-ауқаты бойынша бес санатқа бөледі:

• A – әл-ауқат деңгейі жоғары;
• B – ауқатты;
• C – әл-ауқат деңгейі қанағаттанарлық;
• D – экономикалық тұрғыдан осал;
• E – экономикалық және әлеуметтік тұрғыдан осал.

А санатына жатқызу көрсеткіштерінің бірі – отбасының әр мүшесіне шаққандағы табыстың кемінде жеті ең төменгі күнкөріс деңгейін құрауы. Бұл – бір адамға айына 350 мың теңгеден астам қаражат. Алайда жалақысы 350 мың теңгеден жоғары кез келген қазақстандық автоматты түрде бай болып саналмайды.

Бағалау кезінде бірнеше жылжымайтын мүлік нысанының болуы, тұрғын үйдің ауданы, коммерциялық жылжымайтын мүлік, жеке бизнес және premium немесе luxury класындағы қымбат автокөліктердің болуы да ескеріледі.

Мәселен, отбасында төрт адам болса, әрқайсысына 350 мың теңгеден келуі үшін отбасының жалпы айлық табысы шамамен 1,4 млн теңгеден асуы керек. Бірақ мұндай табыстың өзі А санатын беруге кепіл болмайды. Жүйе отбасының өзге де сипаттамаларын есепке алады.

Әл-ауқат деңгейін анықтау кезінде отбасының қаржылық жағдайы мен активтері, тұрғын үй жағдайы, автокөлігінің, соның ішінде коммерциялық көлігінің, жер учаскесі мен жеке қосалқы шаруашылығының болуы талданады.

Сондай-ақ жүйеге жұмыспен қамтылу, несиелер мен мерзімі өткен берешек, бизнестің болуы және басқа да әлеуметтік-экономикалық жағдайлар туралы мәліметтер түседі.

Еңбек министрлігі бір пәтердің, автокөліктің немесе белгілі бір мөлшердегі жалақының болуы отбасының санатын автоматты түрде анықтай алмайтынын атап өтті.

Министрлік жоғары әл-ауқат белгілерінің бірі ретінде отбасының әр мүшесіне шаққанда ауданы кемінде 120 шартты шаршы метрді құрайтын бірнеше тұрғын үй нысанының болуын көрсетеді.

А санатының белгілері қатарында коммерциялық жылжымайтын мүлік, жеке ірі, орта немесе шағын бизнес, сондай-ақ қымбат көлік те аталған. Дегенмен мемлекеттік әдістеме бойынша бір үйдің, пәтердің немесе автокөліктің болуы отбасын автоматты түрде "бай" етпейді.

Отбасының цифрлық картасы үй шаруашылықтарының әлеуметтік-экономикалық жағдайын анықтау және мемлекеттік қолдау шараларын неғұрлым атаулы түрде ұсыну үшін қолданылады.

Жүйе 2023 жылғы 1 қаңтардан бері жұмыс істейді. Еңбек министрлігінің мәліметінше, қазір онда шамамен 6,2 млн отбасын құрайтын 20,6 млн азамат туралы ақпарат бар.

Бұған дейін Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі жалақысын "конвертпен" алатын қазақстандықтарға үндеу жасаған еді.