Қазақстанда газ бағасын қалыптастыру жүйесін өзгертуді ұсынды

2026 жылғы 11 ақпанда депутат Еділ Жаңбыршин палатаның пленарлық отырысында қашықтықтан есептегіш құрылғыларды енгізу және газ бағасын қалыптастыру тәсілін өзгерту ұсынысын жасады, деп хабарлайды Zakon.kz.

Мәжіліс депутаты газбен қамтамасыз ету және тұтынуды үнемдеу мәселелері бойынша заң жобасын талқылау кезінде қолданыстағы баға жүйесі нақты тұтыну көлемін есепке алмайтынын айтты.

"Сонымен қатар, өңірлердің климаттық ерекшеліктері ескерілмейді. Мысалы, жылы өңірде орналасқан 200 шаршы метрлік тұрғын үй суық климаттағы ұқсас үйге қарағанда көбірек газ тұтынады. Алайда бұл айырмашылық бағаға әсер етпейді, бұл әлеуметтік әділдік принципін бұзып, газды үнемдеуге ынталандырмайды. Осыған байланысты заң жобасында тұтыну нормаларын белгілеу және белгіленген нормадан асқан жағдайда бағаға дифференциалды тәсіл қолдану ұсынылады. Осындай тәсіл су және электр энергиясында қолданылады", – деді депутат.

Айта кету керек, бұл механизм Әзірбайжан мен Өзбекстанда бұрыннан енгізілген.

Жаңбыршиннің айтуынша, бүгінде газ тұтынуды есептеу дұрыс жүргізілмейді. Қазіргі кезде 2,1 миллион тұтынушының есеп көрсеткішін контролерлер қолмен алып жүр немесе абоненттер құрылғы көрсеткішін фотоға түсіріп, мессенджер арқылы жібереді. Кейде абоненттер үйде болмай жатады немесе есептегішке кіруге мүмкіндік бермейді, бұл толық және нақты есепке кедергі келтіреді. QazaqGaz Aimaq жүйесінде 1,9 миллион абоненттің тек 100 мыңы ғана қашықтықтан деректер жіберетін есептегішпен жабдықталған.

Осыған байланысты депутат қашықтықтан деректер беретін газ есептегіштерін кезең-кезеңімен енгізуді және біртұтас цифрлық есеп жүйесін құруды ұсынады.

"Есептегіштерді ауыстыру газбен қамтамасыз ететін ұйымдардың қаражаты есебінен жүзеге асады. Мұндай норма газ саласында әлеуметтік әділеттілікті қамтамасыз етіп, қазбалы ресурсты тиімді пайдалануға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, бұл халықтың төлемін азайтып, газды үнемдеуге алып келеді. Үнемделген көлемдер газ өндірісіне және газбен қамтамасыз етілмеген елді мекендерді газдандыруға бағытталады", – деді депутат.

Бұған дейін Энергетика вице-министрі Қайырхан Тұтқышбаев Мәжілістің кулуарында жанармай бағасын өсіруге мораторийді алып тастау мәселесі әлі қаралмайтынын, бұл шешімді оның тоқтатылуы немесе ұзартылуын үкіметтің қабылдайтынын хабарлады.