Мүгедектігі бар адамдарды жұмысқа орналастыру квотасының орындалуы тоқсан сайын бақыланады

Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2026 жылғы 28 қыркүйектегі бұйрығымен мүгедектігі бар адамдарға арналған жұмыс орындарын квоталау қағидаларына өзгерістер енгізілді, деп хабарлайды Zakon.kz.

Енді жергілікті атқарушы органдар штат саны 50 адамнан және одан көп жұмыс берушілерге мүгедектігі бар адамдарды жұмысқа орналастыру үшін 2%-дан 4%-ға дейін квота белгілейді. Бұл ретте ауыр жұмыстардағы, зиянды және қауіпті еңбек жағдайларындағы жұмыс орындары есепке алынбайды.

Мүгедектігі бар адамдардың қоғамдық бірлестіктеріне, сондай-ақ мүгедектігі бар қызметкерлер саны жұмыскерлердің орташа жылдық санының 20%-дан астамын құрайтын ұйымдарға квота белгіленбейді.

Квота мөлшері "Еңбек нарығы" автоматтандырылған цифрлық жүйесінде мына деректер негізінде автоматты түрде белгіленеді:

• тиісті әкімшілік-аумақтық бірліктегі еңбек нарығында мүгедектігі бар адамдар арасындағы жұмыс күшіне қазіргі сұраныс пен ұсынысты талдау және болжау;
• астанада, облыстық және республикалық маңызы бар аудандар мен қалалардағы қолданыстағы жұмыс берушілердің саны;
• жұмыс берушілердің штаттағы қызметкерлерінің саны. Ол Бірыңғай еңбек шарттарын есепке алу жүйесінде тіркелген еңбек шарттары және "Төлемдерді өңдеуді ұйымдастыру" автоматтандырылған цифрлық жүйесінің деректері бойынша анықталады;
• жұмыс берушідегі мүгедектігі бар адамдарды жұмысқа орналастыруға арналған қолданыстағы жұмыс орындарының саны;
• квотадан тыс мүгедектігі бар адамдармен жасалған қолданыстағы еңбек шарттарының саны; мансап орталығында тіркелген жұмыссыз мүгедектігі бар адамдардың саны.

Квота ауыр, зиянды және қауіпті еңбек жағдайларындағы жұмыс орындары есепке алынбай мына мөлшерде белгіленеді:

• 50-ден 100 адамға дейін – жұмыскерлердің штаттағы санының 2%-ы;
• 101-ден 250 адамға дейін – 3%-ы;
• 251 адамнан астам – 4%-ы.

Жергілікті атқарушы орган жыл сайын 31 желтоқсанға дейін мүгедектігі бар адамдарды жұмысқа орналастыру үшін квота белгіленген жұмыс берушілердің тізімін келесі күнтізбелік жылға бекітеді.

Бұл тізім жыл сайын 10 қаңтарға дейін уәкілетті мемлекеттік орган тарапынан Электрондық еңбек биржасында жарияланады.

Жұмыс беруші квотаны орындау барысында жұмыс орнын бейімдеу, еңбек жағдайларын өзгерту, жекелеген еңбек функцияларын қайта бөлу және мүгедектігі бар адамның еңбек міндеттерін орындауына мүмкіндік беретін басқа да шараларды қамтамасыз етеді.

Мансап орталығы жұмыс берушілерге квотаны орындау мәселелері бойынша кеңес береді, мүгедектігі бар адамдар арасынан лайықты кандидаттарды іріктеп, оларды жұмысқа орналастыруға жәрдемдеседі.

Сонымен қатар 10 ақпанға дейін өткен жылдағы квотаның орындалуына қорытынды бағалау жүргізіледі. Ал 15 ақпанға дейін жұмыс берушіге квотаның орындалғаны немесе орындалмағаны туралы хабарлама жіберіледі.

Бағалау нәтижелеріне шағымдану мүмкіндігі де қарастырылған.

Бұйрық 2026 жылғы 13 қазаннан бастап қолданысқа енгізіледі.