Су астында 10 минутқа дейін дем алмай жүре алатын халық анықталды
© Сурет: pexels
Индонезия, Малайзия және Филиппин аумағында тұратын баджау халқы ұрпақтан-ұрпаққа теңізбен тығыз байланыста өмір сүріп келеді. Олардың көпшілігі балық аулау және теңіз өнімдерін жинау үшін күніне бірнеше сағатын су астында өткізеді, деп хабарлайды Zakon.kz.
Зерттеулерге сәйкес, баджаулардың ағзасы осындай өмір салтына бейімделген. Олар су астында 10 минутқа дейін дем алмай жүре алады. Ғалымдардың пікірінше, бұған олардың көкбауырының үлкен болуы себеп болуы мүмкін.
Көкбауыр адам суға сүңгіген кезде жиырылып, қанға қосымша эритроциттер бөледі. Соның арқасында қандағы оттегінің мөлшері артып, адам су астында ұзағырақ бола алады. Осындай ерекшелік тереңге сүңгитін итбалықтарда да кездеседі.
Баджауларды жиі "теңіз көшпенділері" деп атайды.
Олар Сұлу теңізі маңында мың жылға жуық уақыт бойы өмір сүріп келеді. Дәстүрлі түрде үйлерін судың бетіне, жағаға жақын жерлерге салады. Мұндай үйлер теңізге тікелей шығуға мүмкіндік береді.
Баджаулардың негізгі кәсібі – су астында балық аулау және ұлулар, крабтар, теңіз ұлулары мен теңіз қиярларын жинау. Олар өз қайықтарын жасап, артық аулаған өнімдерін құрлықтағы басқа тауарларға айырбастайды.
Тоңазытқыш болмағандықтан, ауланған теңіз өнімдерін күнге кептіріп, бірнеше апта бойы сақтайды. Суға сүңгу кезінде дәстүрлі ағаш көзілдірік пен арнайы салмақ белдігін пайдаланады.
Кейбір сүңгулерінің тереңдігі 70 метрден асады.
Балалар әдетте шамамен сегіз жасынан бастап, кейде одан да ерте жүзуді үйренеді. Сонымен бірге олар балық аулау мен теңізде аман қалудың негізгі тәсілдерін меңгереді.
Алайда баджаулардың дәстүрлі өмір салтын сақтау барған сайын қиындап барады. 1950 жылдардан бері мемлекеттік шекаралар мен Малайзиядағы ережелер олардың еркін қозғалу мүмкіндігін шектеді. Көптеген баджаудың толық азаматтығы жоқ, сондықтан жұмыс табу мен білім алу да қиын.
Бүгінде Малайзияның шығысындағы Семпорна маңында ғана бірнеше жүз отбасы дәстүрлі теңіздегі көшпелі өмір салтын жалғастырып келеді.
Источник: zakon.kz
Подписывайтесь на наш Telegram-канал. Будьте в курсе всех событий!
Мы работаем для Вас!
Тағы да оқыңыздар:
-
14:18, 18 тамыз 2026
Мектептердің басым бөлігіндегі камералар әлі күнге дейін полиция жүйесіне қосылмаған
-
14:07, 18 тамыз 2026
Қазақстандық балалар арасында қандай аурулар жиі кездеседі
-
13:59, 18 тамыз 2026
Түбіртек бермеген сатушыны хабарлағандарға 1000 теңге беріледі
-
13:51, 18 тамыз 2026
Қазақстан мектептерінде оқушыларға смартфон қолдануға рұқсат етіле ме
-
13:46, 18 тамыз 2026
Мектеп бағдарламасындағы кейбір пәндердің атауы өзгерді





