Мектеп оқушыларының жасанды интеллекттен дайын жауап алуға әуестенуі несімен қауіпті

20:52, 17 тамыз 2026

MKZ: 1561801

© Фото: pexels

Клиникалық психолог Анастасия Хелемеля жасанды интеллектіні оқу барысында пайдаланудың пайдалы тұстары бар екенін, алайда дайын жауап алуға әуестену баланың дербестігін төмендетіп, аналитикалық дағдыларының дамуына кедергі келтіруі мүмкін екенін айтты, деп хабарлайды Zakon.kz.

Ол "Известияға" берген сұхбатында жасанды интеллектке шамадан тыс тәуелділік когнитивті оффлоадингке, яғни ой еңбегінің бір бөлігін сыртқы құралдарға жүктеуге әкелетінін айтты. Оқушы қажетті ақпаратты нейрожелі арқылы бірден ала алатынын білгенде, оны өз бетінше есте сақтауға, талдауға және бұрынғы білімімен байланыстыруға аз күш жұмсайды. Соның салдарынан зейін қою, есте сақтау және мәселені терең ойлау қабілеті төмендеуі мүмкін.

Анастасия Хелемеля әсіресе 5-8 сынып аралығын маңызды кезең деп атады. Өйткені дәл осы уақытта логикалық және абстрактілі ойлау, себеп-салдар байланысын құру және қорытынды жасау қабілеттері белсенді қалыптасады. Егер осы жаста бала мәселенің шешімін өз бетімен іздеудің орнына үнемі дайын жауапқа жүгінсе, қажетті интеллектуалдық күш жұмсау мүмкіндігінен айырылады. Уақыт өте келе ол жауапты өзі іздемей, бірден сыртқы көмекке жүгінуге дағдылануы мүмкін.

Маманның айтуынша, "түсіндіріп бер" және "мен үшін жасап бер" деген сұраныстардың айырмашылығы өте маңызды. Бірінші жағдайда жасанды интеллект репетитордың рөлін атқарып, оқушыға тақырыпты түсінуге көмектесе алады. Ал екінші жағдайда ол баланың ой еңбегін іс жүзінде толық алмастырады. Жылдам нәтижеге үнемі ұмтылу оқу мотивациясын төмендетіп, жасөспірімнің өз қабілетіне деген сеніміне де әсер етуі мүмкін.

Сондықтан психолог нейрожелілерді толығымен пайдалануға тыйым салмай, оларды қолдану тәртібін белгілеуді ұсынады. Жасанды интеллектіні оқу материалын түсіндіру, жоспар құру, есепті шешудің жолын іздеу немесе дайын жұмысты тексеру үшін қолдануға болады. Алайда тапсырманы толығымен нейрожеліге орындатпаған жөн.

Маманның пікірінше, баланың өз ойының авторы ретіндегі рөлін сақтау маңызды. Ал жасанды интеллект оның ойлау қабілетін алмастыратын құрал емес, тек көмекші болуы керек.

Источник: zakon.kz

Подписывайтесь на наш Telegram-канал. Будьте в курсе всех событий!
Мы работаем для Вас!