Депутат «вандализм қаупі бар аймақтардың картасын» жасауды ұсынды

Депутат Мейрамбай Кемалов 2026 жылғы 23 қыркүйекте Құрылтайдың жалпы отырысында Қазақстанда вандализммен қалай күресуге болатынын айтты, деп хабарлайды Zakon.kz.

Мейрамбай Кемалов депутаттық сауалға қалалық инфрақұрылымның бүлінуі және рұқсатсыз салынған граффитилер себеп болғанын мәлімдеді.

"Бұл мәселе Мемлекет басшысының рұқсатсыз салынған граффитилерді қатаң түрде тоқтатып, оларды вандализм мен бұзақылыққа теңестіру туралы тапсырмасынан кейін аса өзекті бола түсті. Әкімшілік қамаудың қатаң шаралары енгізілгеніне (ӘҚБтК-нің 434-бабы бойынша 20-дан 30 тәулікке дейін) және қылмыстық жауапкершіліктің күшейтілгеніне (ҚК-нің 294-бабы бойынша) қарамастан, көше вандалдары қоғамдық орындарға зиян келтіруді жалғастырып жатыр", – деді ол.

Депутаттың айтуынша, көшедегі вандализмге бірқатар фактор әсер етеді. Біріншісі – вандализм фактілерін "ізін суытпай" жедел анықтау және құқық бұзушыларды табу жұмыстарының баяулығы. Осыдан жазасыз қалу сезімі пайда болады. Екіншісі – стрит-артпен заңды түрде айналысуға арналған урбан-аймақтардың жеткіліксіздігі.

"Әдетте мұндай әрекеттер санаулы минуттың ішінде, көбіне түнгі уақытта, бетперде және капюшон киіп жасалады. Нысанаға ғимараттардың қасбеттері, аялдамалар, жерасты өткелдері және басқа да қоғамдық орындар алынады", – деді Мейрамбай Кемалов.

Осыған байланысты ол Үкіметке Бас прокуратурамен бірлесіп ғимараттардың қасбеттері мен басқа да қоғамдық орындарға графикалық және өзге де бейнелерді өз бетінше салуға толық тыйым салу мәселесін қарастыруды ұсынды.

Ал Ішкі істер министрлігіне "Қылмыстық құқық бұзушылықтар картасына" ұқсас "Вандализм қаупі бар аймақтардың картасын" жасауды ұсынды. Оның көмегімен тәуекелі жоғары аудандарды тәулік бойы бейнебақылауға алып, нақты профилактикалық шаралар жүргізу, патрульдеуді, бейнебақылауды, жарықтандыруды және аумақтарды абаттандыруды күшейту көзделеді.

Ал Оқу-ағарту, Ақпарат және мәдениет министрліктеріне, әсіресе жастар арасында, мұндай әрекеттердің заңсыздығы мен оның салдары туралы түсіндіру жұмыстарын күшейту ұсынылды.

"Жергілікті атқарушы органдар бұл нысандарды жедел бояп шығу немесе бастапқы қалпына келтіру үшін жедел топтар құруы, сондай-ақ көше суретшілеріне арналған алаңдар мен қабырғалар бөлуі қажет", – деп түйіндеді Мейрамбай Кемалов.

2026 жылғы 19 қыркүйекте Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Астана әкімі Жеңіс Қасымбекке қоғамдық ғимараттардың қабырғаларын граффитимен бояуға тырысатын адамдарға қатысты қатаң шаралар қабылдауды тапсырған болатын.