Жерде геомагниттік толқулардың жаңа толқыны күтіледі: болжам туралы не белгілі?

Қазіргі уақытта Жердегі геомагниттік жағдай тыныш, ал алдағы күндері магниттік дауылдардың болу ықтималдығы төмен. Алайда қазан айының соңына қарай Күндегі тәждік тесікке байланысты геомагниттік толқулардың жаңа толқыны күтіледі. Ғарыштық ауа райына қатысты болжам Zakon.kz материалында.

Ресей ғылым академиясының Ғарыштық зерттеулер институты мен Күн-жер физикасы институтының Күн астрономиясы зертханасы ғалымдарының мәліметінше, 2026 жылғы 26 қазанда ғарыштық ауа райында әлсіз ауытқулар байқалады.

Өткен тәуліктегі жағдай:

• - Геомагниттік жағдай – тыныш;
• - Күндегі жарқыл белсенділігі – аздап жоғарылаған.

Алдағы тәулікке болжам:

• - Геомагниттік жағдай – тыныш;
• - Күндегі жарқыл белсенділігі – аздап жоғарылаған.

Астрономдардың айтуынша, қазіргі уақытта Жердің магнит өрісінде айтарлықтай ауытқулар байқалмайды. Дегенмен алдын ала есептеулер бойынша, бейсенбі және жұма күндері, яғни 29-30 қазанда, геомагниттік белсенділік қайта күшеюі мүмкін.

"Өткен демалыс күндері геомагниттік жағдай толықтай тұрақталды. Аптаның басы мен ортасында болған құбылыстардың салдарынан туындаған соңғы әлсіз ауытқулар жұма күні ғана байқалған еді. Ал сенбі мен жексенбі күндері геомагниттік жағдай толығымен тыныш болды. Алдағы екі күнге арналған болжам да осындай. Жалпы, мұндай қорытынды жасау үшін күрделі есептеулер жүргізудің қажеті жоқ. Өйткені қазіргі уақытта Күнде Жерге әсер ете алатын бірде-бір елеулі фактор байқалып отырған жоқ", – деп түсіндірді Күн астрономиясы зертханасының ғалымдары.

Сондай-ақ ғалымдар алдын ала есептеулер бойынша, шамамен 28 қазан, сәрсенбі күнінен бастап Жер Күндегі кезекті тәждік тесіктің әсер ету аймағына енетінін атап өтті. Күннің түсірілген суреттерінен бұл аймақты экватор бойында, Күн дискісінің ортасынан сол жақта байқауға болады.

"Осыған байланысты бейсенбі және жұма күндері геомагниттік толқулардың кезекті толқыны күтіледі. Дегенмен олардың магниттік дауыл деңгейіне жету ықтималдығы әзірге төмен деп бағаланып отыр. Есептеулер бойынша, Күн желінің жылдамдығы секундына ең көбі 600 шақырымға дейін артуы мүмкін. Бұл қалыпты көрсеткіштен шамамен 50%-ға жоғары. Алайда мұндай жылдамдық әдетте геомагниттік белсенділіктің қауіпті, яғни қызыл деңгейге жетуіне жеткіліксіз. Әзірге нақты математикалық болжам жоқ. Ол алдағы бір-екі күнде дайын болады", – деп түсіндірді ресейлік астрономдар.

Демалыс күндері Күн белсенділігі аздап артқанымен, ондағы жарқылдардың қарқындылығы әлі де төмен деңгейде сақталып отыр. Мамандардың айтуынша, жаңадан пайда болған белсенді аймақтар геомагниттік жағдайға айтарлықтай әсер ететіндей күшті емес.

"Демалыс күндері Күндегі жарқыл белсенділігі ең төменгі деңгейден сәл көтерілді. Бұған негізгі белсенді аймақтардың Күннің арғы бетіне ауысуына байланысты белсенділіктің күрт төмендеуі себеп болған еді. Олардың орнын басқан, Күннің арғы жағынан сол жақ бөлігіне қарай шыққан екі жаңа белсенді аймақ жарқыл белсенділігінің аздап артуына ықпал етті. Бұл аймақтар ұсынылған суретте плазмалық ілмектердің жарқын шоғырлары ретінде көрінеді. Алайда олардың белсенділігі өте әлсіз, тіпті Күн дақтары да жоқ. Қазіргі түсірілімдерде Күннің беті мүлде таза болып көрінеді. Сондықтан алдағы екі тәулікте бұл белсенді аймақтар жойылып, жарқыл белсенділігі ақыры нөлге дейін төмендесе, таңғалуға болмайды. Соңғы екі аптадан бері белсенділік осы деңгейге түсуге жақындағанымен, әр жолы оған белгілі бір факторлар кедергі келтіріп келеді", – деп мәлімдеді Ресей ғылым академиясының Ғарыштық зерттеулер институты мен Күн-жер физикасы институтының Күн астрономиясы зертханасының мамандары.

Сонымен қатар зерттеушілер қазіргі уақытта Күн белсенділігі оның осы циклдегі кезеңіне тән болжамды деңгейден әлдеқайда төмен екенін атап өтті.

Алайда мұның нақты нені білдіретіні әзірге белгісіз. Күн алдағы белсенділікке күш жинап жатыр ма, әлде әдеттегіден екі жыл бұрын тыныштық кезеңіне өтуге дайындалып жатыр ма – ғалымдар бұл сұраққа әзірге нақты жауап бере алмай отыр.

Бұған дейін ғалымдар Уран мен Нептун планеталарының бұрын болжанғандай бір-біріне соншалықты ұқсас емес екенін анықтаған болатын.