Қазақстанда қандай отбасылар C, D және E санаттарына жатқызылады және олар 2027 жылы жәрдемақы ала ма

Қазақстанда отбасының әлеуметтік әл-ауқат деңгейін анықтау кезінде оның табысы ғана емес, отбасы мүшелерінің жұмысы, баспанасы, мүлкі, несие міндеттемелері мен жинақтары да ескеріледі. Бұл туралы ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі мәлімдеді, деп хабарлайды Zakon.kz.

Бүгін, 2026 жылғы 16 қазанда ведомство C, D және E санаттары отбасылардың материалдық және әлеуметтік жағдайындағы айырмашылықтарды көрсететінін түсіндірді. Бұл санаттар әл-ауқаты қанағаттанарлық деңгейдегі отбасылардан бастап экономикалық және әлеуметтік тұрғыдан осал отбасыларға дейін қамтиды.

C санаты – әл-ауқаты қанағаттанарлық деңгейдегі отбасылар. Бұл санатқа күнделікті негізгі қажеттіліктерін қамтамасыз ете алатын, тұрмысы орташа отбасылар жатады. Мысалы, отбасы мүшелері жұмыс істейді, жеке баспанасы мен автокөлігі бар. Алайда жұмысының немесе мүлкінің болуы отбасының мемлекеттік қолдаудың жекелеген шараларына мұқтаж емес екенін білдірмейді. Оның жағдайы материалдық және әлеуметтік мән-жайлардың жиынтығы бойынша бағаланады.

D санаты – экономикалық тұрғыдан осал отбасылар. Мұндай отбасылар материалдық қиындықтарға тап болады. Бағалау кезінде еңбекке қабілетті отбасы мүшелерінің тұрақты жұмысының болмауы, несие төлемдерінің кешіктірілуі және тұрғын үймен жеткілікті қамтамасыз етілмеуі ескерілуі мүмкін. Бірнеше қолайсыз фактордың қатар келуі әл-ауқат деңгейінің қорытынды бағасына әсер етеді. Бұл отбасылар үшін әлеуметтік төлемдермен қатар жұмысқа орналасуға және оқуға жәрдемдесу шаралары да маңызды.

E санаты – экономикалық және әлеуметтік тұрғыдан осал отбасылар. Оларға бірінші кезекте мемлекеттік қолдау қажет. Әдетте мұндай отбасылар бір мезгілде бірнеше күрделі қиындыққа тап болады: негізгі қажеттіліктерін өтеуге қаражаты жетпейді, жеке баспанасы жоқ, несие төлемдері ұзақ уақыт бойы кешіктірілген және жағдайын өз бетінше жақсарту мүмкіндіктері шектеулі. Мұндай отбасыларда еңбекке қабілетті адамдар болмауы мүмкін.

Еңбек министрлігі мұқтаждық қағидаты қолданылған кезде C, D және E санаттарындағы отбасылар тиісті мемлекеттік жәрдемақыларды тағайындаудың белгіленген шарттарын сақтаса, оларды алу құқығын сақтайтынын еске салды.

"Бір ғана көрсеткіш отбасының санатын автоматты түрде анықтамайды. Пәтерінің немесе автокөлігінің болуы әл-ауқатының жоғары екенін білдірмейді. Сол сияқты несие міндеттемесінің болуы да өздігінен экономикалық осалдықты көрсетпейді. Санатты анықтау үшін отбасының жалпы материалдық және әлеуметтік жағдайы ескеріледі", – деп хабарлады ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің баспасөз қызметі.

Ведомствоның мәліметінше, Отбасының цифрлық картасы (ОЦК) мемлекеттік ақпараттық жүйелердегі деректерді пайдаланады. Бағалау отбасының қаржылық жағдайын, жұмыспен қамтылуын, тұрғын үй жағдайын, мүлкін, көлігін, несие міндеттемелерін, бизнесінің, жер учаскелері мен ауыл шаруашылығы активтерінің бар-жоғын сипаттайтын 59 көрсеткішті қамтиды. Отбасының әлеуметтік тұрақтылығы да бөлек ескеріледі: оның құрамы, мүшелерінің жасы, балалардың, қарттардың және мүгедектігі бар адамдардың болуы назарға алынады.

"Әлеуметтік әл-ауқат санаты отбасына біржола бекітілмейді. Өмірлік жағдайлары, материалдық ахуалы, отбасы құрамы немесе мүліктік жағдайы өзгерген кезде жаңартылған мәліметтер негізінде бағалау қайта қаралады. Отбасы құрамы мен әл-ауқат деңгейі ай сайын қайта есептеледі", – деп хабарлады ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің баспасөз қызметі.

Сондай-ақ министрлік қате немесе ескірген мәліметтер анықталған жағдайда азаматтар тиісті есепті жүргізетін уәкілетті органға жүгінуі қажет екенін түсіндірді. Деректер түзетілгеннен кейін ақпарат Отбасының цифрлық картасына түсіп, кезекті бағалау кезінде ескеріледі.

Бір күн бұрын, 15 қазанда ведомство Қазақстанда қандай отбасылар ауқатты санатына жатқызылып, 2027 жылы жәрдемақылардан айырылуы мүмкін екенін түсіндірген еді. А және В санаттарындағы отбасыларға жәрдемақының 14 түрін тағайындау тоқтатылады.

2026 жылғы 14 қазанда Құрылтайдың жалпы отырысында Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі Асқарбек Ертаев отбасының әл-ауқат деңгейін анықтау және мемлекеттік қолдау шараларын тағайындау кезінде қандай деректер ескерілетінін айтты.

Посмотреть эту публикацию в Instagram

Публикация от ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі (@enbekgovkz)

Ал премьер-министр Олжас Бектенов "өзін-өзі қамтамасыз етуге мүмкіндігі бар бай әрі ауқатты адамдар мемлекеттен көмек алмауы керек, олар өз күшіне сенуі тиіс" деп мәлімдеді.

Сонымен қатар премьер-министрдің орынбасары – ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин бай және ауқатты санатына жататын қазақстандықтардың санын атады.