Депутат Салық кодексіне түзетулер енгізуді талап етті

Құрылтай депутаты Дәурен Ахметжаев 2026 жылғы 7 қазанда оңайлатылған декларация негізіндегі арнаулы салық режиміне қатысты депутаттық сауал жолдады, деп хабарлайды Zakon.kz.

Ол 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап оңайлатылған декларация негізіндегі арнаулы салық режимін қолданудың жаңа тәртібі күшіне енгенін еске салды. Салық кодексінің 726-бабына сәйкес, бұл режим аясындағы корпоративтік немесе жеке табыс салығының базалық мөлшерлемесі 4%-ды құрайды.

"Мәслихаттар қызмет түрі мен нысан орналасқан жерге қарай бұл мөлшерлемені 50%-ға дейін төмендетуге немесе арттыруға құқылы. Осылайша, бір өңірде салық мөлшерлемесі 2%, ал басқа өңірде 6% болуы мүмкін. Салық мөлшерлемелеріндегі мұндай айырмашылық шағын бизнеске тікелей әсер етеді. Кәсіпкер салық төлеуге неғұрлым көп қаражат бағыттаған сайын, оның пайдасы соғұрлым азайып, өз бизнесін дамыту мүмкіндігі шектеле түседі. Сонымен қатар бірнеше өңірде жұмыс істейтін кәсіпкерлер әртүрлі мөлшерлемелерге байланысты әр өңір бойынша салық есебін бөлек жүргізуге мәжбүр. Бұл олардың жұмысын қиындатады", – деп есептейді Ахметжаев.

Оның пікірінше, бірдей қызметпен айналысатын кәсіпкерлердің салықтық жүктемесі тек жұмыс істейтін аумағына байланысты әртүрлі болмауы керек.

"Бұл мәселе ауылдық жерлер мен шағын қалалар үшін аса маңызды. Егер басқа өңірде салық мөлшерлемесі төмен болса, кәсіпкер өз бизнесін сол жаққа көшіруі мүмкін. Мұндай жағдайда жұмыс орнын таңдағанда ол сұранысқа, инфрақұрылымға және қызмет тиімділігіне қарағанда салықтық жүктеменің төмендігіне көбірек мән беруі ықтимал. Егер кәсіпкерлер басқа өңірлерге көшетін болса, олар бұрын жұмыс істеген елді мекендерде салық түсімдері мен іскерлік белсенділік төмендеуі мүмкін. Сондықтан салық саясаты кәсіпкерлердің өз өңірінде бизнес ашып, оны дамытуына қолайлы жағдай жасауы керек. Осыған байланысты оңайлатылған декларация негізіндегі арнаулы салық режимі үшін Қазақстанның бүкіл аумағында 2-3% көлемінде бірыңғай салық мөлшерлемесін белгілеуді және мәслихаттардың оны арттыру немесе төмендету құқығын алып тастауды талап етеміз", – деді депутат.

Сонымен қатар ол мынадай шараларды қабылдау қажет деп санайды:

• өңірлердегі салық мөлшерлемелерінің айырмашылығы шағын және орта бизнес субъектілерінің орналасуы мен қызметіне қалай әсер ететінін талдау.
• Талдауға кәсіпкерлік нысандардың орналасқан жерін өзгертуі және бизнестің басқа өңірлерге көшу жағдайлары, әсіресе ауылдық жерлер мен шағын қалалардан облыс орталықтарына қоныс аудару фактілері туралы нақты деректерді енгізу; барлық өңірдегі шағын және орта бизнес үшін бірыңғай базалық салықтық жағдайларды қамтамасыз ету мақсатында Салық кодексіне қажетті өзгерістер енгізу мәселесін қарау.

Бұған дейін депутат Арман Жансенгіров Қазақстан тұрғындарының бейінді дәрігерлердің қолжетімділігі төмен екеніне қатысты мыңдаған шағым түскенін мәлімдеген еді.