Алматыда менингит өршіп тұр ма? Дәрігерлер жағдайды түсіндірді

Алматының қоғамдық денсаулық сақтау басқармасының басқармасының 2026 жылғы 14 тамыздағы мәліметінше, қалада балалар арасында менингит жағдайлары туралы ақпараттың жиі таралуы ата-аналарды алаңдатып отыр. Аурудың кейбір түрі өмірге қауіп төндіруі мүмкін, деп хабарлайды Zakon.kz.

Қауіп тобына лагерьлерде, балалар алаңдарында көп уақыт өткізетін, сондай-ақ қалалық субұрқақтар мен су айдындарында шомылатын балалар мен жасөспірімдер жатады. Дәрігерлер вирустық менингит, әдетте, бактериялық түріне қарағанда жеңілірек өтетінін, дегенмен оған мұқият қарап, медициналық көмекке уақытылы жүгіну қажет екенін атап өтті.

Алматыда қазір қанша бала менингиттен емделіп жатыр?

Алматы қаласының Қоғамдық денсаулық сақтау басқармасының мәліметінше, Балалар қалалық клиникалық инфекциялық ауруханасында "менингит" диагнозымен 22 пациент ем қабылдап жатыр. Оның 15-інде вирустық менингит, жетеуінде іріңді, яғни бактериялық менингит анықталған. Қазіргі уақытта реанимация бөлімінде емдеуді қажет ететін ауыр науқастар жоқ.

2026 жылдың алғашқы жеті айында менингит бойынша 370 бала ем алған. Олардың шамамен 82%-ы, яғни 305 пациент вирустық этиологиялы аурумен ауырған. Қалған шамамен 18%-ы іріңді менингит жағдайлары.

"Осы кезеңде менингококк инфекциясының бір жағдайы тіркелді. Өлім-жітім болған жоқ. Ауыр жағдайлар бойынша да жағдайдың айтарлықтай нашарлағаны байқалмайды", – деп хабарлады қалалық Қоғамдық денсаулық сақтау басқармасы.

Сондай-ақ медицина қызметкерлерінің мәліметінше, осы кезеңде 29 пациент реанимацияда болған.

Сонымен қатар Қоғамдық денсаулық сақтау басқармасы 2025 жылдың осы кезеңімен салыстырғанда аурушаңдықтың айтарлықтай өспегенін атап өтті. Көрсеткіштер былтырғы деңгеймен шамалас.

"2026 жылғы динамикаға түпкілікті бағаны жыл қорытындысы бойынша беруге болады. Бүгінгі таңда эпидемиологиялық жағдай тұрақты", – деп мәлімдеді Алматы қаласының Қоғамдық денсаулық сақтау басқармасы.

Серозды менингит бойынша жағдай қандай?

Алматы қаласы Санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаменті басшысының орынбасары Гауhар Қаткенованың айтуынша, қалада серозды менингитпен сырқаттанудың маусымдық өсуі байқалады.

Санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаментінің мәліметіне сәйкес, 2026 жылдың жеті айында серозды менингиттің зертханалық жолмен расталған 24 жағдайы тіркелген. Оның 21-і 14 жасқа дейінгі балалар арасында болған. Бұл барлық жағдайдың 87,5%-ын құрайды.

Серозды менингитпен сырқаттану көрсеткіші 100 мың тұрғынға шаққанда 0,99 жағдайды құрады. 2025 жылдың сәйкес кезеңінде бұл көрсеткіш 0,3 болған.

Менингококк инфекциясы азайған

Менингококк инфекциясы бойынша жағдай басқаша. 2026 жылдың басынан бері Алматыда оның зертханалық жолмен расталған үш жағдайы тіркелген. Ауырғандардың екеуі – 14 жасқа дейінгі балалар.

2025 жылдың сәйкес кезеңінде жеті жағдай тіркелген, оның төртеуі балалар арасында болған. Осылайша, өткен жылмен салыстырғанда менингококк инфекциясымен сырқаттану төрт жағдайға азайған.

Сырқаттану көрсеткіші де төмендеді: 2025 жылдың жеті айындағы 100 мың адамға шаққандағы 0,3 жағдайдан 2026 жылы 0,12 жағдайға дейін түскен. Санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаментінің мәліметінше, бұл 2,5 есе азайған.

Бұл кезеңде зертханалық жолмен расталған инфекциялар арасында іріңді менингит жағдайлары тіркелмеген.

Шомылу кезінде менингит жұғуы мүмкін бе?

Гауhар Қаткенованың айтуынша, бассейндер мен ашық су айдындарындағы ластанған су арқылы энтеровирустар және басқа да инфекциялар таралуы мүмкін. Алайда қазіргі уақытта Алматыдағы бассейндерден серозды менингитке әкелген энтеровирустық инфекцияны жұқтырудың нақты расталған жағдайлары жоқ.

Эпидемиологиялық сауалнама кезінде кейбір науқастар ауруды шомылумен байланыстырған. Атап айтқанда, үш адам үй бассейндерінде, тағы төртеуі Қапшағай маңындағы ашық су айдынында шомылғанын айтқан.

Алайда бұл инфекцияның дәл сол жерлерде жұққанын білдірмейді. Мамандар шомылу мен аурудың арасында нақты расталған байланыс анықтамаған.

"Бассейнде немесе аквапаркте шомылумен байланысты серозды менингиттің расталған жағдайлары тіркелген жоқ", – деп атап өтті дәрігер.

Сонымен қатар Алматыда балалар бақшаларына, демалыс орталықтарына, бассейндерге, ұйымдасқан ұжымдарға немесе балалар көп жиналатын басқа орындарға байланысты менингококк инфекциясының ошақтары анықталмаған.

Неліктен жазда жағдай көбейеді?

Серозды менингиттің маусымдық сипаты бар. Алматы қаласының Қоғамдық денсаулық сақтау басқармасының мәліметінше, менингит жағдайларының шамамен 75–80%-ы вирустық сипатта болады. Мамырдан қазанға дейін энтеровирустық менингитпен сырқаттану саны әдетте артады.

Санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаментінің мәліметінше, науқастардың инфекцияны жұқтыруымен байланыстыруға болатын жағдайлардың ішінде жеке бас гигиенасын сақтамау, дұрыс жуылмаған жемістер мен көкөністерді пайдалану және ашық су айдындарында шомылу жиі аталған.

Баланы қалай қорғауға болады?

Мамандар ата-аналарға жаз мезгілінде балалардың жеке бас гигиенасын сақтауына ерекше көңіл бөлуді ұсынады.

Атап айтқанда:

• тек ресми түрде рұқсат етілген жерлерде шомылу;
• су жұтып қоймауға тырысу;
• ішуге бөтелкедегі немесе қайнатылған суды пайдалану;
• жемістер мен көкөністерді қолданар алдында мұқият жуу;
• үй бассейндерінде санитариялық талаптарды сақтау және оларды жүйелі түрде тазалау;
• бөлмелерді жиі желдету және ылғалды тазалау жүргізу;
• ауырған балаларды балабақшаға, мектепке және басқа да ұйымдасқан ұжымдарға жібермеу;
• тамақ ішер алдында және дәретханадан кейін қолды сабынмен мұқият жуу.

Қай кезде шұғыл дәрігерге жүгіну керек?

Алматы қаласының Қоғамдық денсаулық сақтау басқармасы ата-аналарды өз бетінше емделмеуге және алаңдататын белгілер пайда болған жағдайда медициналық көмекке жүгінуге шақырады.

Мұндай белгілерге:

• дене қызуының жоғарылауы;
• қатты бас ауруы;
• бірнеше рет құсу;
• айқын әлсіздік;
• жарықтан қорқу;
• сананың бұзылуы;
• бөртпенің пайда болуы жатады.

Дәрігерге ерте жүгіну диагнозды уақытылы анықтап, қажетті емді бастауға мүмкіндік береді.

Алматыда менингит өршіген жоқ

Осылайша, қазіргі жағдайды Алматыда менингитпен жалпы сырқаттанудың күрт өсуі деп сипаттауға болмайды. Жазда серозды менингитпен сырқаттанудың маусымдық өсуі байқалады. Санитариялық дәрігерлердің мәліметінше, 2026 жылдың жеті айында зертханалық жолмен расталған жағдайлар саны өткен жылмен салыстырғанда артқан.

Алайда ең қауіпті түрлерінің бірі саналатын менингококк инфекциясы бойынша, керісінше, төмендеу байқалады: 2025 жылғы жеті жағдайдың орнына биыл үш жағдай тіркелген.

Ал Алматы қаласының Қоғамдық денсаулық сақтау басқармасы менингит бойынша ем қабылдаған балалардың жалпы саны өткен жылғы көрсеткіштермен салыстырмалы деңгейде екенін атап отыр.

Қысқасы: Алматыда қазіргі уақытта менингиттің жаппай өршуі туралы мәлімет жоқ. Серозды менингит бойынша маусымдық көтерілу бар, бірақ менингококк инфекциясы азайған.