Қазақстанда жеке сот орындашысын уақытша алмастыру қағидалары қабылданды

Қазақстанның Әділет министрі 2026 жылғы10 тамызда жеке сот орындаушысын (ЖСО) уақытша алмастыру қағидаларын бекітті, деп хабарлайды Zakon.kz.

Құжатқа сәйкес, уақытша алмастыру дегеніміз — жеке сот орындаушысының өкілеттіктерін басқа жеке сот орындаушысының уақытша орындауы. Бұл еңбек немесе оқу демалысы, уақытша еңбекке жарамсыздық, қызметтік іссапар, сондай-ақ заңда көзделген міндеттерді орындауға уақытша кедергі келтіретін өзге де жағдайларда жүзеге асырылады.

Егер бұл мерзімді сақтау ЖСО-ға байланысты емес себептерге қатысты болмаса, өтініш осындай жағдайлар туындаған күннен бастап бір жұмыс күні ішінде жіберіледі.

Уақытша алмастыру атқарушылық округ шегінде қызмет ететін жеке сот орындаушыларының өзара келісімі бойынша жүзеге асырылады.

ЖСО цифрлық жүйе арқылы атқарушылық іс жүргізулерді оны уақытша алмастыратын басқа ЖСО-ға беруді бастайды.

Цифрлық жүйе атқарушылық іс жүргізулерді қабылдау-тапсыру туралы электрондық актіні автоматты түрде қалыптастырады. Оған атқарушылық іс жүргізулерді беретін ЖСО мен оларды уақытша қабылдайтын ЖСО ЭЦҚ арқылы қол қояды, ал актіні Палата басшысы бекітеді.

Электрондық қабылдау-тапсыру актісінде:

• алмастырылатын ЖСО және оны уақытша алмастыратын ЖСО туралы мәліметтер;
• алмастыру негізі;
• алмастырудың басталу күні;
• берілетін атқарушылық іс жүргізулер туралы мәліметтер көрсетіледі.

Атқарушылық іс жүргізу тараптарына ЖСО-ның уақытша алмастырылатыны туралы хабарлама SMS, электрондық пошта, цифрлық жүйе немесе хабарламаның жеткізілгенін тіркеуге мүмкіндік беретін өзге де байланыс құралдары арқылы жіберілуі мүмкін.

Егер өндіріп алушы атқарушылық құжаттарды уақытша алмастыратын ЖСО-ға беруге келіспесе, оның өтініші бойынша атқарушылық құжат пен пайдаланылмаған аванстық төлем қайтарылады.

Уақытша алмастыратын ЖСО-ға қойылатын шектеулер

Уақытша алмастыру кезінде:

• алмастырылатын ЖСО мен оны алмастыратын тұлғаның бір уақытта атқарушылық әрекеттер жасауы; тек ЖСО-ның ағымдағы шотына түскен өндіріп алынған қаражатты бөлу әрекеттері бұған жатпайды;
• уақытша болмаған ЖСО-ның міндеттерін бір уақытта екі немесе одан да көп алмастырушы тұлғаның орындауы;
• бір ЖСО-ның бір уақытта бірнеше уақытша болмаған ЖСО-ны алмастыруы;
• басқа атқарушылық округтегі ЖСО-ны уақытша алмастыруға жол берілмейді.

Уақытша алмастыру қашан тоқтатылады?

Уақытша алмастыру:

• уақытша алмастыру туралы өтініште көрсетілген мерзім аяқталған кезде;
• уақытша болмаған ЖСО-ның қызметке мерзімінен бұрын кіріскен күнінен бастап тоқтатылады.

Қаулы 2026 жылғы 25 тамыздан бастап күшіне енеді.