Депозит мөлшерлемелері төмендеп жатыр: қыркүйекте қанша табыс табуға болады

Қазақстан Ұлттық банкі қыркүйек айының басында базалық мөлшерлемені жылдық 16,25%-ға дейін төмендетті. Осыдан кейін екінші деңгейлі банктер де теңгедегі депозиттер бойынша шарттарын біртіндеп өзгерте бастады. Zakon.kz қыркүйектің ортасындағы әртүрлі банктердің ұсыныстарын салыстырды.

Базалық мөлшерлеме төмендеді, бірақ банктер асықпай отыр

2026 жылғы 4 қыркүйекте Ұлттық банк базалық мөлшерлемені ±1 пайыздық тармақ дәлізімен 16,25%-ға дейін төмендетті. Бұл шешім инфляцияның баяулауына байланысты қабылданды. Тамыз айында жылдық инфляция 9,8%-ды құрады, ал дезинфляциялық үдеріс қатарынан 11 ай бойы жалғасып келеді.

Базалық мөлшерлеменің өзгеруі депозит нарығына да біртіндеп әсер етіп жатыр. Соңғы үш айда теңгедегі депозиттердің ең жоғары табыстылығы төмендеді. Алайда төмендеу қарқыны депозиттің нақты шарттарына байланысты әртүрлі болды.

Ақшаны шешіп алуға және толықтыруға мүмкіндік беретін депозиттер бойынша ең жоғары номиналды мөлшерлеме шілде мен тамызда 15,6% болса, қыркүйекте 15,4%-ға дейін төмендеді.

Толықтыруға болатын, бірақ ақша шешіп алуға мүмкіндік бермейтін депозиттер бойынша ең жоғары мөлшерлеме шілдеде 18,65% болды. Тамызда ол 18,27%-ға дейін төмендеп, қыркүйекте де осы деңгейде қалды.

Осылайша, үш ай ішінде талаптары қатаң депозиттер бойынша ең жоғары табыстылық 1,2 пайыздық тармаққа төмендеді. Ал толықтыруға болатын депозиттердегі өзгеріс әлдеқайда аз болды.

Қыркүйекте әлі де жоғары табыс алуға болады

Максималды мөлшерлемелер төмендегеніне қарамастан, қазір кейбір депозиттер бойынша табыстылық 20%-ға жуық.

Қарастырылған ұсыныстардың бірі – үш айға арналған акциялы депозит. Оның жылдық тиімді сыйақы мөлшерлемесі (ЖТСМ) бірінші айда 20%, ал екінші және үшінші айларда 19% болады. Номиналды мөлшерлеме бірінші айда 18,37%, кейінгі екі айда 17,52% деңгейінде.

Депозитті ашу үшін ең төменгі сома 5 000 теңге, ал ең жоғары сома 10 млрд теңге. Белгіленген лимитке дейін депозитті толықтыруға болады, бірақ ішінара ақша шешіп алуға рұқсат етілмейді.

Тағы бір үш айлық жинақ депозиті бойынша ЖТСМ 19%, номиналды мөлшерлеме 17,52%. Ең төменгі салым сомасы – 100 000 теңге. Оны кез келген уақытта және кез келген сомаға толықтыруға болады. Ішінара ақша шешіп алу депозит мерзімі ұзартылатын күні қарастырылған.

Мерзім ұзарған сайын табыс төмендейді

Қыркүйекте депозит мерзіміне қарай мөлшерлемелер арасында айтарлықтай айырмашылық бар.

Мысалы, бір депозит бойынша үш айға салынған қаражаттың ең жоғары ЖТСМ-і 19,5% болады. Ақшаны алты айға орналастырған жағдайда ол 17,85%-ға, 12 айға – 14,48%-ға, 24 айға – 8,23%-ға дейін төмендейді.

Мұндай депозитті ашудың ең төменгі сомасы – 15 000 теңге. Сыйақы капиталдандыру арқылы ай сайын төленеді. Депозитті толықтыруға болады, бірақ ішінара ақша шешіп алуға рұқсат етілмейді.

Тағы бір депозит бойынша үш айға 18,86%-ға дейін жылдық табыс алуға болады. Алты айға салған кезде мөлшерлеме 16,65%-ға, 12 айға – 16,08%-ға дейін төмендейді.

Бұл депозитті ашу үшін ең төменгі сома небәрі 1 теңге. Толықтыруға болады, ішінара ақша шешіп алуға болмайды және автоматты түрде ұзарту қарастырылған. Сыйақы ай сайын төленеді.

Депозитті мерзімінен бұрын жапқан жағдайда бөлек шарттар қолданылады: бірінші айда сыйақы есептелмейді, ал бірінші айдан кейін есептелген сыйақының 50%-ы мөлшерінде айыппұл ұсталып қалуы мүмкін.

Банктердің жоғары мөлшерлемелері төмендеуі мүмкін

Жақын арада депозит нарығындағы табыстылықтың одан әрі төмендеуі мүмкін. 20 қыркүйектен бастап бірнеше ірі банк жеке тұлғалардың жаңа және ұзартылатын депозиттері бойынша мөлшерлемелерін өзгертеді.

Мысалы, бір депозит бойынша бір айға номиналды мөлшерлеме 16,39%, ал ЖТСМ 18% болады. Қаражатты алты айға орналастырған кезде номиналды мөлшерлеме 16,75%, ЖТСМ 18,26% деңгейінде белгіленеді.

Айта кетейік, депозитті банк бөлімшесінде ашқан кездегі мөлшерлеме онлайн шарттардан өзгеше болуы мүмкін. Кемінде үш ірі банк осындай шарттар ұсынады. Сонымен қатар кейбір банктер жаңа клиенттер мен жалақы жобасына қатысушыларға жоғары мөлшерлемелер белгілейді.