Ұлттық банк айырбастау пункттеріне бақылау шаралары бойынша ережелерді жаңартты

Ұлттық банктің Қаулысымен тек айырбас пункттері арқылы қызмет көрсететін заңды тұлғаларға бақылау шараларын қолдану ережелеріне өзгерістер енгізілді. Бұл заңды тұлғалар Ұлттық банк лицензиясына сәйкес қолма-қол шетел валютасымен айырбастау операцияларын жүзеге асырады.

Ережелер енді жаңа редакцияда қарастырылған.

Ережелерге сәйкес, Ұлттық банк тек айырбастау пункттері арқылы қызмет ететін заңды тұлғаларға және банкнот, тиын және бағалы заттарды инкассациялауды негізгі қызметі ететін заңды тұлғаларға бақылау шараларын қолданады.

Ұлттық банк қолданатын бақылау шаралары:

• Ұсыныс сипатындағы бақылау шаралары;
• Қаржылық жағдайды жақсарту немесе тәуекелдерді азайту бойынша шаралар.

Қолданылған бақылау шаралары есепке алынады және қаржылық жағдайды жақсарту немесе тәуекелдерді азайту шаралары туралы ақпарат Ұлттық банк ресми интернет-ресурсында қазақ және орыс тілдерінде жарияланады.

Ұсыныс сипатындағы бақылау шарасы Ұлттық банк хатымен рәсімделеді. Онда шара қолдану негіздері, анықталған кемшіліктер, тәуекелдер немесе бұзушылықтар, сондай-ақ оларды жою бойынша ұсыныстар немесе болашақта қайталанған жағдайда басқа бақылау шаралары қолданылуы мүмкін екендігі көрсетіледі.

Қаржылық жағдайды жақсарту немесе тәуекелдерді азайту шарасын қолдану бойынша алдын ала шешім және тыңдалатын орын мен уақыт туралы хабарлама бақылау шарасын қолдану туралы шешім қабылданғанға кемінде үш жұмыс күні бұрын жіберіледі.

Заңды тұлғалар, тек Ұлттық банк лицензиясына сәйкес қолма-қол шетел валютасымен айырбастау операцияларын жүзеге асыратын айырбастау пункттері арқылы қызмет көрсететіндер, сондай-ақ банкнот, тиын және бағалы заттарды инкассациялауды негізгі қызметі ететін заңды тұлғалар, қаржылық жағдайды жақсарту немесе тәуекелдерді азайту шарасын қолдану бойынша алдын ала шешімге қатысты өз ескертпелерін ұсына алады немесе қарсылық білдіре алады.

Жазбаша келісім қаржылық жағдайды жақсарту немесе тәуекелдерді азайту шаралары қолданылатын тұлға тарапынан міндетті түрде қол қойылуы тиіс. Келісімге қол қойғаннан кейін аталған тұлға оның барлық шарттарын толық көлемде және белгіленген мерзімде орындауға міндеттенеді.

Жазбаша келісім төрт түпнұсқада дайындалады (екі түпнұсқа қазақ тілінде, екі түпнұсқа орыс тілінде), олардың барлығы бірдей заңдық күшке ие және Ұлттық банк тарапынан сопроводительный хатпен қаржылық жағдайды жақсарту немесе тәуекелдерді азайту шаралары қолданылатын тұлғаға жіберіледі.

Қаржылық жағдайды жақсарту немесе тәуекелдерді азайту шаралары қолданылатын тұлға екі түпнұсқаны (қазақ және орыс тілдеріндегі әрқайсысын біреуден) қол қойып, алған күнінен бастап бес жұмыс күні ішінде Ұлттық банкке жеке өзі немесе пошта арқылы қайтарады.

Содан кейін қаржылық жағдайды жақсарту немесе тәуекелдерді азайту шаралары қолданылатын тұлға Ұлттық банкке хабарлайды:

• Жазбаша міндеттеме немесе жазбаша келісімде көрсетілген шараларды белгіленген мерзімде орындағаны туралы;
• Іс-шаралар жоспарына енгізілген іс-шараларды жоспарланған мерзімде, яғни іс-шаралар жоспары бойынша көрсетілген күннен кейін бес жұмыс күні ішінде орындағаны туралы.

Егер жазбаша міндеттеме немесе іс-шаралар жоспары, жазбаша келісімде көрсетілген шараларды белгіленген мерзімде орындау мүмкін болмаса және бұл себептер аталған тұлғаның бақылауына байланысты емес болса, онда бұл тұлға Ұлттық банкке мерзімді ұзарту туралы өтінішті аталған шараларды орындау мерзімінің соңына дейін ұсынады. Өтініште мерзімді ұзартудың негіздері көрсетілуі тиіс.

Бұл Қаулы 2026 жылғы 18 сәуірден күшіне енеді және 2026 жылғы 19 наурыздан туындаған қатынастарға қолданылады.