Шағын бизнесті субсидиялау ережелері өзгерді

Үкімет 2026 жылғы 18 тамыздағы қаулысымен «Іскер аймақ» бірыңғай шағын бизнесті қолдау бағдарламасы аясында сыйақы мөлшерлемесінің бір бөлігін субсидиялау қағидаларына өзгерістер енгізді, деп хабарлайды Zakon.kz.

Ережелерге сәйкес, субсидиялауға басым экономикалық қызмет түрлері бойынша өз жобаларын жүзеге асырып жатқан немесе іске асыруды жоспарлап отырған кәсіпкерлер қатыса алады. Сондай-ақ жергілікті атқарушы органдар айқындаған экономикалық қызмет түрлері де қамтылады. Бұл ретте жобаның іске асырылатын жері мен кәсіпкердің тіркелген жері ескеріледі.

Уәкілетті орган жергілікті атқарушы органдар айқындаған экономикалық қызмет түрлерінің тізімін ол келіп түскен күннен бастап 10 жұмыс күні ішінде келіседі. Ескертулер болған жағдайда тізім анықталған сәйкессіздіктер көрсетіле отырып, пысықтауға қайтарылады. Пысықталған тізім қайта түскеннен кейін 5 жұмыс күні ішінде келісіледі.

Бұл ретте Қазақстанның өңірлері мен аудандарындағы экономиканың басым салаларының тізімі Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуішінің секциясы, бөлімі және тобы деңгейінде 6 кодтан аспайтын мөлшерде қалыптастырылады.

Субсидиялау қаржы институты беретін жаңа қаржы құралдары бойынша жүзеге асырылады. Олар инвестицияларға және айналым қаражатын толықтыруға бағытталған жаңа тиімді жобаларды іске асыруға беріледі.

Инвестициялар деп негізгі құралдарды, соның ішінде коммерциялық жылжымайтын мүлікті, жабдықтарды, техниканы, көлік құралдарын, биологиялық, материалдық және материалдық емес активтерді сатып алуға жұмсалатын шығындар түсініледі. Сондай-ақ кәсіпкерлік қызметте пайдаланылатын нысандарды салу, жаңғырту, реконструкциялау және (немесе) күрделі жөндеуге арналған шығындар да инвестицияларға жатады.

Оларға жоғарыда аталған негізгі құралдар мен активтердің құнына енгізілген ҚҚС бойынша шығындар да кіреді.

Инвестициялық жобаны іске асыру кезінде негізгі құралдарды, жабдықтарды, техниканы, көлік құралдарын, құрылыс материалдарын және басқа активтерді сатып алудың міндетті шарты — олардың тізілімге енгізілген қазақстандық тауар өндірушілер тарапынан өндірілген болуы.

Егер қазақстандық тауар өндірушілер тізілімінде инвестициялық жобаны жүзеге асыруға қажетті тауарлар, жабдықтар, техника, құрылыс материалдары немесе басқа активтер болмаса, оларды өзге өндірушілерден сатып алуға рұқсат етіледі.

Айналым қаражатын толықтыру деп кәсіпкердің ағымдағы қызметін қамтамасыз етуге байланысты қаржы құралын қайтарымды немесе қайтарымсыз негізде пайдалануы түсініледі. Бұл қаражатты салық міндеттемелерін, зейнетақы және әлеуметтік аударымдарды, кедендік төлемдерді, алымдар мен баждарды төлеуге пайдалануға болмайды.

Тиімділік көрсеткіштерін есептеу үшін ҚР ҚМ Мемлекеттік кірістер комитетінің деректері немесе салық декларациясы, сондай-ақ бюджетпен есеп айырысудың жай-күйі туралы жеке шоттан үзінді пайдаланылады.

Нақты табыс пен еңбекақы қорының өсу деңгейінің жинақталған инфляция деңгейінен төмен ауытқуына тиісті есепті кезеңде 1 пайыздық тармақтан аспайтын мөлшерде жол беріледі.

Тиімділік көрсеткіштері орындалмаған жағдайда, жоба іске асырылып жатқанын және қаржы құралының мақсатты пайдаланылғанын растаған кезде 1 қаржы жылынан аспайтын қосымша мерзім берілуі мүмкін.

Қосымша мерзім беруге жабдықты жеткізу және іске қосу, рұқсат құжаттарын алу, инженерлік инфрақұрылымға қосылу мерзімдерінің кешігуі және кәсіпкерге байланысты емес басқа да объективті жағдайлар негіз бола алады.

Қосымша мерзім беру кәсіпкерді белгіленген тиімділік көрсеткіштеріне қол жеткізу міндетінен босатпайды.

Субсидиялау Ұлттық банк белгілеген базалық мөлшерлемеден 4 пайыздық тармаққа артық емес номиналды сыйақы мөлшерлемесі бар қаржы құралы бойынша жүзеге асырылады.

Субсидия берілетін инвестициялық жобаны іске асыру мерзімі субсидиялау басталған күннен бастап 18 айдан аспауға тиіс.

Жекелеген жағдайларда бұл мерзімді тағы 6 айға ұзартуға болады. Оларға:

• жобаға әсер ететін табиғи апаттар, соғыс, эпидемия сияқты форс-мажорлық жағдайлар;
• жобаны іске асыру басталған кезде болжау мүмкін болмаған және бейімделуге қосымша уақытты қажет ететін заңнамадағы елеулі өзгерістер;
• кәсіпкердің немқұрайлылығы немесе салғырттығынан туындамаған техникалық, экономикалық немесе өндірістік сипаттағы күтпеген қиындықтар жатады.

Кәсіпкер қаржы құралын алу үшін қаржы институтына өтінім береді.

Қаржы институты жобаның қаржылық-экономикалық тиімділігіне кешенді бағалау немесе сараптама жүргізеді.

Қаржы институты қолданыстағы қаржы құралы бойынша субсидиялау басталғанға дейін кәсіпкердің міндеттемелерін уақытылы орындамағаны үшін есептелген айыппұлдар мен өсімпұлдарды есептен шығарады.

Олардың ішінде:

• кәсіпкердің өтінімі бойынша чек-парақ;
• заңды тұлғаның мемлекеттік тіркеу туралы анықтамасы немесе кәсіпкердің мемлекеттік тіркелгені туралы хабарлама;
• салық берешегінің жоқтығы туралы анықтама;
• қаржы институтының оң шешімі;
• техникалық-экономикалық негіздеме, бизнес-жоспар немесе сараптамалық қорытынды;
• тәуекелдер бойынша қорытынды;
• өтініш-келісім;
• Мемлекеттік кірістер комитетінен салық құпиясына жататын мәліметтерді алуға келісім беру туралы өтініш;
• кәсіпкер санаты туралы анықтама;
• жоба мен кәсіпкердің Қағидалар талаптарына сәйкестігін растайтын құжаттар.

Қаржы агенттігінің уәкілетті органы жобаны қарау нәтижесінде:

• субсидия беру;
• субсидия беруден бас тарту;
• жобаны пысықтауға жіберу туралы шешімдердің бірін қабылдайды.

Жоба субсидиялау талаптарына сәйкес келмеген жағдайда субсидия беруден бас тартылуы мүмкін.

Субсидия беруден бас тарту туралы шешімге кәсіпкер Қазақстан заңнамасына сәйкес әкімшілік және (немесе) сот тәртібімен шағымдана алады.

Сонымен қатар лизингтік компанияларға қойылатын ең төменгі талаптар белгіленді.

Атап айтқанда:

• соңғы есепті кезеңдегі қаржылық есептілікпен расталған лизингтік компанияның меншікті капиталы кемінде 1 млрд теңге болуы керек;
• өтінім беруге дейінгі кезеңде негізгі қызметін кемінде 1 жыл жүзеге асыруы қажет.

Бұйрықтағы басқа да бірқатар нормаларға өзгерістер енгізілді.

Қаулы 31 тамыздан бастап күшіне енеді.