Қазақстанда инфляция қашан 5%-ға дейін төмендейді: Ұлттық банк болжамы

Қазақстанда инфляция баяулап келеді. Алайда оның нысаналы деңгейге жетуі үшін әлі бірнеше жыл қажет. Ұлттық банк басшысы қандай болжам айтты және бағаның алдағы өзгерісіне қандай факторлар әсер етуі мүмкін? Бұл туралы Zakon.kz баяндайды.

13 қарашада Алматыда өтіп жатқан Қазақстан қаржыгерлерінің XIV конгресінде Ұлттық банк төрағасы Тимур Сүлейменов инфляция болжамын ұсынып, ел экономикасының жағдайына баға берді.

Оның айтуынша, жылдық инфляция 13 ай қатарынан төмендеп келеді. Ұлттық банк 2027 жылы баға өсімі одан әрі баяулап, 6,5-8,5% деңгейінде болады деп күтеді. Ал инфляцияны нысаналы 5%-ға дейін төмендету 2029 жылға қарай жоспарланып отыр.

Баға өсімі қалай өзгеріп жатыр?

ҚР Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігі Ұлттық статистика бюросының деректері инфляцияның баяулағанын растайды. Қыркүйекте жылдық инфляция 9,3% болса, қазанда 9,2%-ға дейін төмендеген. Салыстыру үшін, бір жыл бұрын бұл көрсеткіш 12,6% болған.

Сонымен қатар жекелеген тауарлар мен қызметтер санатындағы баға өзгерісі айтарлықтай ерекшеленеді. Соңғы бір жылда азық-түлік тауарлары 7,6%-ға, азық-түлікке жатпайтын тауарлар 10,4%-ға, ақылы қызметтер 10,3%-ға қымбаттаған.

Дегенмен Қазақстанның экономикасы сыртқы факторларға тәуелді болып отыр. Сүлейменовтің айтуынша, геосаяси белгісіздік, сауда шектеулері және әлемдік шикізат бағасының құбылуы елдің экспорттық кірісіне және ішкі инфляцияға әсер етеді.

Ұлттық банк басшысының пікірінше, инфляцияны төмендету халықтың сатып алу қабілетін сақтау үшін ғана емес, экономиканы дамыту үшін де қажет.

"Төмен әрі тұрақты инфляция кәсіпорындар мен инвесторларға өз қызметін ұзақ мерзімге жоспарлауға, инвестициялық шешімдерді белсендірек әрі сенімдірек қабылдауға мүмкіндік береді", – деді Тимур Сүлейменов.

Бағаның тұрақтылығы компанияларға болашақ шығындары мен кірістерін дәлірек есептеуге, ал инвесторларға ұзақ мерзімді жобалардың тиімділігін бағалауға мүмкіндік береді.

Экономикалық өсімге қандай салалар үлес қосып отыр?

Сыртқы тәуекелдерге қарамастан, Қазақстан экономикасы оң қарқынын сақтап отыр. 2026 жылдың тоғыз айында жалпы ішкі өнім (ЖІӨ) 4,2%-ға өсті. Бұл ретте шикізаттық емес сектор 5,4%-ға өсіп, тау-кен өнеркәсібінің теріс үлесін өтеген.

Тимур Сүлейменов шетелдік инвестициялар құрылымындағы өзгерістерге де тоқталды.

"Шетелден келетін инвестициялардың 85%-ы шикізаттық емес салаларға тиесілі. Экспорт мұнай есебінен ғана емес, тауарлардың 80%-дан астам позициясы бойынша өсіп келеді", – деді ол.

Ұлттық банк экономика тұрақтылығын қалай бағалайды?

Сүлейменов Қазақстанның инвестициялық рейтингтерінің сақталып отырғанына назар аударды.

Әлемдегі үш ірі халықаралық рейтинг агенттігі – S&P, Moody's және Fitch Қазақстанның тәуелсіз кредиттік рейтингінің инвестициялық деңгейін растап отыр.

"2026 жылы S&P агенттігі 2016 жылдан бері алғаш рет Қазақстанның рейтингін көтерді. Агенттік оң факторлар ретінде экономиканың сыртқы күйзелістерге төтеп беру қабілетін, елеулі халықаралық резервтерді, ақша-кредит саясатын және Ұлттық қор қаражатын басқару сапасын атап өтті", – деді Тимур Сүлейменов.

Ұлттық банк басшысы реттеушінің міндеті тек баға мен қаржы тұрақтылығын қамтамасыз етумен шектелмейтінін, сонымен қатар экономиканың ұзақ мерзімді дамуына жағдай жасау екенін атап өтті.

Осы тұрғыда инфляцияның баяулауы инвестициялардың өсуімен, шикізаттық емес өндірістің кеңеюімен және кәсіпорындар үшін қаржыландырудың қолжетімділігін арттырумен қатар жүруі керек.

Сонымен бірге 2027 және 2029 жылдарға арналған инфляция көрсеткіштері Ұлттық банктің болжамды бағдары екенін, олардың нақты орындалуына кепілдік жоқ екенін ескерген жөн.