ЭШФ шығару мен оны шығаруды уақытша тоқтату: түйіткілді сұрақтарға жауаптар

ҚР Қаржы министрлігінің мамандары "Халық бухгалтері" акциясы аясында 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап күшіне енген жаңа Салық кодексіне байланысты қазақстандықтарды жиі мазалайтын сұрақтарға жауап берді, деп хабарлайды Zakon.kz.

ЭШФ шығару қашан уақытша тоқтатылады?

Электрондық шот-фактураларды (ЭШФ) шығару салық органымен келесі жұмыс күні ішінде уақытша тоқтатылады, егер:

• тауарларды сату, жұмыстарды орындау және қызмет көрсету бойынша нақты айналымның орындалғанын растайтын хабарламаны орындамаған немесе салық органы оны орындалмаған деп таныған жағдайда;
• салық төлеушінің (салық агентінің) орналасқан орнын растайтын хабарламаны орындамау;
• қосылған құн салығы бойынша салық есептілігін беру мерзімі аяқталса және соңғы алты айда салық есептілігін өз бетінше бермеген салық төлеуші болса;
• салық төлеуші өз еркімен қосылған құн салығы бойынша есептілігін уақытша тоқтатқан болса;
• жеке кәсіпкердің немесе заңды тұлғаның тіркеуін жарамсыз деп таныған сот актісі күшіне енсе;
• заңды тұлғаның қайта тіркеуін жарамсыз деп таныған сот актісі күшіне енсе;
• заңды тұлғаның немесе жеке кәсіпкердің бірінші басшысын әрекетке қабілетсіз немесе шектеулі қабілетті деп таныған сот актісі күшіне енсе;
• заңды тұлғаның немесе жеке кәсіпкердің бірінші басшысы хабар-ошарсыз кеткен деп танылған сот актісі күшіне енсе;
• заңды тұлғаның немесе жеке кәсіпкердің бірінші басшысы немесе жалғыз құрылтайшысы қайтыс болған деп тіркелген жағдайда;
• заңды тұлғаның немесе жеке кәсіпкердің бірінші басшысы немесе жалғыз құрылтайшысы белгілі бір қылмыстық құқық бұзушылық үшін кінәлі деп танылған сот актісі күшіне енсе (ҚР ҚК 216, 238 немесе 245 баптары бойынша);
• заңды тұлғаның немесе жеке кәсіпкердің бірінші басшысы іздеуде деп жарияланған жағдайда;
• заңды тұлғаның немесе жеке кәсіпкердің бірінші басшысы шетел азаматы немесе азаматтығы жоқ тұлға болса және оның Қазақстанда еңбек қызметімен байланысты емес мақсатта болатыны немесе рұқсат етілген болу мерзімі аяқталғаны туралы ақпарат түскенде;
• жеке кәсіпкер белсенді емес салық төлеушілер тізіліміне енгізілгенде;
• қосылған құн салығын төлеуші болып табылатын заңды тұлғаның немесе жеке кәсіпкердің бірінші басшысы немесе жалғыз құрылтайшысы белсенді емес салық төлеушілер тізіліміне енгізілгенде;
• салық төлеуші камеральдық бақылау нәтижесінде болжанған сәйкессіздіктер туралы хабарламаны орындамаған жағдайда.

Жеңілдетілген декларация бойынша жұмыс істеймін, ҚҚС төлеушісі емеспін, ЭШФ шығару қажет пе?

Салық кодексінің 99-бабына сәйкес (2025 жылғы 1 қаңтардан бастап) арнайы салық режимін қолданатын салық төлеушілер ҚҚС бойынша тіркеуге жатпайды.

Жеңілдетілген декларация негізінде арнайы салық режимін қолданатын және ҚҚС төлеушісі емес салық төлеуші шот-фактура шығаруы қажет, бірақ келесі жағдайларда ЭШФ шығарылмайды:

• тауарларды, жұмыстарды немесе қызметтерді есеп айырысу:

- сатып алушыға касса чегі немесе төлем терминалы арқылы ұсынған жағдайда;

- арнайы мобильді қосымша арқылы сатып алушыға чек бергенде (чекте сатып алушының идентификациялық нөмірі болуы тиіс, сатып алушы сұраса);

• жеке тұлғаларға тауарларды, жұмыстарды немесе қызметтерді электронды ақша немесе электронды төлем құралдары арқылы сатқанда;
• екінші деңгейлі банктер немесе пошта операторы арқылы жеке тұлғаға коммуналдық қызметтер немесе байланыс қызметтерін есептеу кезінде;
• теміржол немесе әуе тасымалы бойынша билет қағаз немесе электронды билетпен берілгенде;
• жеке кәсіпкер немесе жеке практикамен айналыспайтын тұлғаға тауарды тегін беру, жұмыстарды немесе қызмет көрсету;
• Салық кодексінің 477-бабында көрсетілген қаржылық операцияларды жүзеге асырғанда.

Резидент емеске көрсетілген қызметтер бойынша ЭШФ өзіңізге не үшін шығарылады?

Резидент емес үшін ҚҚС бойынша ЭШФ ҚҚС бюджетке төленгеннен кейін өз атына шығарылады, бірақ төлемнен кейін 5 күннен кешіктірмей. ҚҚС төлеуші ЭШФ шығарылған күн бойынша ҚҚС сомасын есепке қоса алады.

Резидент емес үшін ЭШФ-ні ЭШФ ақпараттық жүйесі порталында немесе салық төлеушінің қолданатын есеп жүйелерінде (мысалы, 1С) шығаруға болады. ЭШФ журналында "ЭШФ жасау" батырмасын басып, Жеткізуші категориясы: "Резидент емес (жұмыс, қызмет жеткізуші)" деп таңдаңыз.

Бұл категорияны таңдаған соң, деректер автоматты түрде "алушы" бөліміне көшіріліп, тіркеу кезінде көрсетілген мәліметтермен толтырылады. "Жеткізуші" бөлімі толтыру үшін қолжетімді болады – бұл бөлімге резидент еместің деректері енгізіледі.

Егер резидент емес ЕАЭО елінен (РФ, BY, KG, AM) болса, оның идентификаторы (ЖСН/БСН) қосымша көрсетілуі керек.