Елді мекендердің бас жоспарларын бекіту қағидаларына өзгерістер енгізілді

Өнеркәсіп және құрылыс министрі 2026 жылғы 16 маусымдағы бұйрығымен қала құрылысы жобаларын (елді мекендердің бас жоспарлары, егжей-тегжейлі жоспарлау жобалары) әзірлеу, келісу және бекіту қағидаларына өзгерістер енгізді, деп хабарлайды Zakon.kz

Енді елді мекендердің бас жоспарларын, аумақтарды дамыту және салу схемаларын, сондай-ақ егжей-тегжейлі жоспарлау жобаларын (ЕЖЖ) әзірлеу мен түзету тек жергілікті бюджет қаражаты есебінен жүзеге асырылады. Алайда инвестор қаражаты есебінен әзірленуі немесе түзетілуі мүмкін ЕЖЖ бұған жатпайды.

Қала құрылысы жобаларын әзірлеуге арналған техникалық тапсырма сәулет-қала құрылысы кеңесінің қарауына ұсынылады.

Қала құрылысы жобаларының тапсырыс берушісі осы жоба бойынша кешенді қала құрылысы сараптамасының да тапсырыс берушісі болып табылады және бұл өкілеттікті үшінші тұлғаларға беруге құқығы жоқ.

Аймақтық маңызы бар жобалар мен елді мекендерді дамыту және салу жобалары бойынша кешенді қала құрылысы сараптамасының тапсырыс берушілері – жергілікті атқарушы органдар (ЖАО).

Қала құрылысы жобалары қоғамдық талқылаудан өткеннен кейін тиісті мәслихатпен келісіледі және белгіленген тәртіпке сәйкес мемлекеттік сараптама ұйымына кешенді қала құрылысы сараптамасына жіберіледі.

Қоғамдық талқылаулар Астана, республикалық маңызы бар қалалар және облыс орталықтарының бас жоспары, аумақтарды дамыту және салу схемалары, сондай-ақ егжей-тегжейлі жоспарлау жобалары бойынша әзірленген немесе түзетілген тұжырымдама (мастер-жоспар) жобалары бойынша ашық жиналыс форматында өткізіледі.

Қоғамдық талқылаудың төрағасы ретінде талқылау өтетін аумақтағы жергілікті атқарушы органның өкілі тағайындалады.

Қоғамдық талқылау оған кемінде 50 жеке және заңды тұлға қатысқан жағдайда өтті деп есептеледі.

Қажетті қатысушылар саны болмаған жағдайда қоғамдық талқылау өтпеді деп танылады.

Егер қоғамдық талқылау өтпеді деп танылса, жергілікті атқарушы органдар бұл туралы үш жұмыс күні ішінде өздерінің ресми интернет-ресурстарында арнайы бөлімде хабарлама жариялайды.

Бекітілген бас жоспарлар, аумақтарды дамыту және салу схемалары, сондай-ақ егжей-тегжейлі жоспарлау жобалары мемлекеттік қала құрылысы кадастрында есепке алынады.

Бас жоспарлар мен өзге де қала құрылысы құжаттарының цифрлық форматтағы материалдарын беру ақпараттық қауіпсіздік талаптарын сақтай отырып, ақпараттық-коммуникациялық технологиялар және ақпараттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету саласындағы бірыңғай талаптарға сәйкес жүзеге асырылады.

Астана, республикалық маңызы бар қалалар және облыс орталықтарының ұзақ мерзімді даму болжамы (тұжырымдама, мастер-жоспар) елді мекеннің шаруашылық-экономикалық, әлеуметтік-мәдени және аумақтық-функционалдық дамуының оңтайлы бағытын айқындау мақсатында әзірленеді.

Ол қала құрылысы жағдайларын және ресурстық әлеуетті кешенді талдау негізінде, кезең-кезеңімен іске асыруды ескере отырып жасалады және мынадай бөлімдерді қамтиды:

• қаланың жоспарлау құрылымының тарихи даму ерекшеліктерін талдау;
• аумақтарға кешенді қала құрылысы бағасын беру;
• инженерлік және көлік инфрақұрылымының жағдайын бағалау;
• қала кеңістігін композициялық ұйымдастыру бағыттары.

Тұжырымдама (мастер-жоспар) кезеңі үшін жобалық материалдардың келесі құрамы көзделеді. Олардың масштабы Қазақстан Республикасының құрылыс нормаларына (ҚР ҚН 3.01-00-2011) сәйкес қолданылады:

• елді мекеннің қоныстану жүйесіндегі орналасу сызбасы (қала маңы және жасыл аймақтарымен бірге);
• аумақты қазіргі пайдалану жоспары (тірек жоспар);
• қаланың жоспарлау құрылымының даму кезеңдерін көрсететін ретроспективті сызбалар;
• аумаққа кешенді қала құрылысы бағасы;
• еркін масштабтағы аумақтық даму нұсқалары;
• қаланың аумақтық даму тұжырымдамасы (құрылымдық жоспар);
• қабылданатын әлеуметтік-экономикалық және құрылымдық-жоспарлау шешімдерін негіздейтін түсіндірме жазба (баламалы нұсқалар негізінде).

Астана, республикалық маңызы бар қалалар және облыс орталықтарының тұжырымдама (мастер-жоспар) графикалық материалдары 1:10 000 масштабында орындалады.

Аталған графикалық материалдардың масштабы нақты қала құрылысы жағдайына байланысты тапсырыс беруші мен әзірлеушінің келісімі бойынша нақтылануы мүмкін.

Астананың, республикалық маңызы бар қалалардың және халқының есептік саны 100 мыңнан асатын облыстық маңызы бар қалалардың бас жоспарлары Қазақстан Республикасының Үкіметі арқылы бекітіледі.

Елді мекендердің жекелеген бөліктерінің егжей-тегжейлі жоспарлау жобалары (ЕЖЖ) мына негіздер бойынша әзірленеді:

• белгіленген тәртіппен бекітілген бас жоспар негізінде, жобалауға арналған тапсырмаға сәйкес;
• бас жоспарларда белгіленген жоспарлау құрылымы элементтеріне, қала құрылысы регламенттеріне, елді мекеннің бірыңғай сәулеттік келбетіне және дизайн-кодқа сәйкес.

Дизайн-кодтың негізгі құрамдас бөліктері – үйлесімді сыртқы келбет, сәулеттік стиль элементтерінің бірлігі, түстік шешім, қабаттылық, әрлеу материалдары. Олар құрылыс объектілерінің визуалды тұтастығын, композициялық бірлігін және аяқталған көрінісін қамтамасыз етеді.

Сондай-ақ ЕЖЖ:

• сейсмикалық микроаудандастыру картасын, сондай-ақ сел, көшкін және қар көшкіні қаупі мен тәуекелдері карталарын (бар болған жағдайда) ескере отырып әзірленеді;
• мемлекеттік органдардың цифрлық жүйелеріндегі жеке меншікке немесе уақытша өтеулі жер пайдалану құқығына берілген жер учаскелері туралы деректерді ескере отырып жасалады.

Сонымен қатар құжатпен егжей-тегжейлі жоспарлау жобасының негізгі техникалық-экономикалық көрсеткіштері жаңартылды.

Бұйрық 1 шілдеден бастап күшіне енеді.