Алматы ауасын не ластап жатыр: негізгі себептер аталды

2026 жылғы 6 қарашада Алматы қаласының Экология және қоршаған орта басқармасы қаладағы ауаны ластайтын негізгі көздерді атады, деп хабарлайды Zakon.kz.

Ведомствоның мәліметінше, зиянды заттар шығарындыларының жылдық көлемінің шамамен 60%-ы автокөлік көлігіне тиесілі.

"Бұл жылына шамамен 113 мың тонна шығарындыларды құрайды. Дегенмен ауаны ластайтын жалғыз көз – автокөліктер емес", – деп атап өтті басқарма өкілдері.

Қаладағы шығарындылардың жалпы көлемі шамамен 189 мың тонна болған. Оның негізгі бөлігі автокөлік көлігіне тиесілі.

Суық мезгілде көмір мен отын жағатын жеке тұрғын үйлер, сондай-ақ қатты және сұйық отынды пайдаланатын нысандар атмосфераға түсетін салмақты арттырады. Олардың қатарында моншалар мен қоғамдық тамақтану орындары, соның ішінде кәуапханалар да бар.

Алматының табиғи ерекшеліктері де ауа сапасына әсер етеді. Қала Іле Алатауының бөктерінде орналасқан. Қыста, әсіресе желсіз күндері, мұнда температуралық инверсия құбылысы байқалады. Яғни жылы ауа қабаты шығарындылардың таралуына кедергі келтіріп, зиянды заттардың атмосфераның төменгі қабаттарында жиналуына себеп болады.

"Алматыда ауа сапасын жақсарту үшін жаңа экологиялық талаптарды кезең-кезеңімен енгізу көзделген. Атап айтқанда, 2025 жылғы 30 желтоқсанда бекітілген Атмосфералық ауаны қорғау қағидалары стационарлық ластау көздеріне бақылауды күшейтуді, газ тазарту жабдықтарын қолдануды, сондай-ақ газдандырылған аудандарда қатты және сұйық отынды пайдалануды шектеуді қарастырады", – деп хабарлады басқарма.

Тағы бір маңызды бағыт – көліктен шығатын зиянды заттардың көлемін азайту. Қалада автобус паркі жаңартылып, қоғамдық көлікке арналған арнайы жолақтар желісі кеңейіп келеді. Бұл шаралар жеке автокөлікпен жүруге балама қалыптастыруға бағытталған.

Сонымен қатар Алматыда сәуір айынан бастап шығарындылары төмен аймақ (LEZ) құру жөніндегі пилоттық жоба жүзеге асырылып жатыр. Жобаның пилоттық кезеңінде оған қатысу ерікті түрде жүргізіледі. Аймаққа кіру үшін ақы алынбайды, айыппұл салынбайды және көлік қозғалысына шектеу қойылмайды.

"Ауаның ластануын азайту жұмыстары көлік саласындағы шараларды да, отын пайдаланатын және атмосфераға зиянды заттар шығаратын нысандарға қатысты шараларды да қамтиды", – деп түйіндеді ведомство.

Алматы полициясы да қаладағы экологиялық жағдайды жақсарту үшін шаралар қабылдап жатыр.