Алматылық инфекционист қызылшаның балалар үшін қаншалықты қауіпті екенін айтып берді

Аурудың белгілерін қалай білуге және баланы қалай қорғауға болатыны туралы Алматыдағы №36 қалалық емхананың инфекционист дәрігері, медицина ғылымдарының кандидаты Жанат Досбаева айтып берді.

Маманың айтуынша, науқаспен байланыста болған жағдайда екпе алмаған адамның жұқтыру ықтималдығы шамамен 100 пайызға жуық.

Науқаспен байланыстан кейін алғашқы белгілер пайда болғанға дейін 7-21 күнге дейін инкубациялық кезең өтеді. Ауру бірнеше кезеңмен дамиды. Бірнеше күнге созылатын продромальды кезеңде баланың дене қызуы 38-40 °C-қа дейін көтеріледі, әлсіздік байқалады, мұрыннан су ағып, құрғақ жөтел пайда болады, көз қызарып, жарыққа сезімталдық артады. Қызылшаға тән негізгі белгілердің бірі – ұрттың шырышты қабығында пайда болатын Бельский-Филатов-Коплик дақтары, яғни қызыл жиекті ұсақ ақ нүктелер.

Келесі кезеңде бөртпе пайда болады. Алдымен ол бетте және құлақтың артына шығып, кейін біртіндеп бүкіл денеге тарайды. Бұл кезде дене қызуы 39-40 °C-қа дейін көтерілуі мүмкін, улану белгілері күшейеді. Сауығу кезеңінде бөртпе біртіндеп жоғалады, алайда теріде уақытша пигментация мен қабыршақтану сақталуы мүмкін. Аурудан кейін екі-үш апта бойы иммунитет әлсірейді, сондықтан ағза басқа инфекцияларға осал болады.

Қызылша ауыр асқынуларға әкелуі мүмкін. Олардың қатарында осы аурудан болатын өлім-жітімнің негізгі себептерінің бірі саналатын пневмония, ми қабынуы — энцефалит, есту қабілетінің төмендеуіне әкелуі мүмкін отит, сондай-ақ ларингит, трахеит және бронхит сияқты тыныс жолдарының аурулары бар.

Қызылша вирустық инфекция болғандықтан, оған қарсы арнайы дәрі жоқ. Емдеу негізінен ауру белгілерін жеңілдетуге және асқынулардың алдын алуға бағытталады. Дәрігерлер баланың төсекте тынығуын қамтамасыз етуге, бөлмені жиі желдетуге, ауаны ылғалдандыруға және суды көп ішкізуге кеңес береді. Жарыққа сезімталдық болған жағдайда бөлмеде жарықты бәсеңдеткен жөн. Дәрігердің нұсқауымен қызу түсіретін дәрілер, антигистаминдік препараттар және А дәрумені қолданылуы мүмкін. Антибиотиктер қызылша вирусына әсер етпейді және тек бактериялық асқынулар пайда болған жағдайда ғана тағайындалады.

Егер бала қызылшамен ауырған адаммен байланыста болса, оны балабақшаға, мектепке және қоғамдық орындарға апармау қажет. Дәрігерді үйге шақырып, баланың дене қызуын және жалпы жағдайын бақылап, инфекцияның таралуын болдырмау үшін оны басқа балалардан уақытша оқшаулау маңызды.

Қызылшаның алдын алудың ең сенімді жолы – вакцинация. Екпе қызылша, паротит және қызамықтан қорғайтын біріктірілген ҚҚП вакцинасының құрамына кіреді. Вакцина балаларға 1 жаста және 6 жаста салынады. Екі доза вакцина 97 пайызға дейін қорғаныс қалыптастырып, тұрақты иммунитет береді. Екпеден кейін кей жағдайда дене қызуының аздап көтерілуі немесе қысқа мерзімді бөртпе сынды ағзаның жеңіл реакциялары байқалуы мүмкін.

Маманның айтуынша, кейбір ата-аналар діни көзқарастарға байланысты немесе әлеуметтік желілердегі жалған ақпараттың әсерінен вакцинадан бас тартады. Сондай-ақ, екпе аутизмге әкеледі деген жаңсақ пікір де бар. Алайда аутизм белгілері әрдайым бірден байқалмайды, сондықтан диагноз кейін қойылған кезде кейбір ата-аналар оны бұрын жасалған вакцинамен байланыстырып, қателеседі.

Қазақстандағы эпидемиологиялық жағдайды тұрақтандыру мақсатында ҚР Бас мемлекеттік санитариялық дәрігерінің қаулысы қабылданған. Құжатқа сәйкес қызылша, қызамық және паротитке қарсы вакцинация 6 айдан 10 ай 29 күнге дейінгі балаларға, екпе алмаған 2-5 және 7-18 жастағы балаларға, сондай-ақ екпе алмаған 30 жасқа дейінгі медицина қызметкерлері мен денсаулық сақтау ұйымдарының қызметкерлеріне жүргізіледі.

Вакцинация егілетін адамның немесе оның заңды өкілінің ақпараттандырылған келісімі алынғаннан кейін ғана салынады.

Маман қызылша тек балалар арасында кездесетін жеңіл ауру емес, ауыр асқынуларға әкелуі мүмкін қауіпті вирустық инфекция екенін еске салады. Сондықтан балалардың денсаулығын қорғаудың ең тиімді жолы – уақытылы вакцинация.