Ұлдананың өлімі: сарапшы Астанадағы тұрғын үй кешені қасбетінің опырылу себебін түсіндірді

Құрылыс саласының маманы Вероника Лобанова 2026 жылғы 9 қыркүйекте Астананың қылмыстық істер жөніндегі ауданаралық сотында фельдшер Ұлдана Мырзуанның қаза болуына қатысты іс бойынша куәлік етіп, тұрғын үй қасбетінің опырылуына себеп болған негізгі факторды атады, деп хабарлайды Zakon.kz.

Вероника Лобанованың айтуынша, аталған тұрғын үйдің қабырғасының көтергіш бөлігінің кірпіш қалау жұмыстары Д-69 түйініне сәйкес келеді. Алайда сарапшылар жүргізген талдау және нысанды аспаптық бақылау барысында кірпіш қалау жұмыстарының нақты орындалуы бастапқы жобалық құжаттамаға да, нормативтік талаптарға да айтарлықтай сәйкес келмейтіні анықталған.

"Бұл сараптама қорытындысында да көрсетілген. Біріншісі – ғимарат қабаттарының саны 2-138 сериясына сәйкес келмейді. Яғни осы схема бойынша іс жүзінде тоғыз қабат салынған, ал бұл сериядағы түйін қатаң түрде бес қабатқа дейінгі ғимараттарға есептелген. Екіншісі – монолитті арматураланған белдеулердің болмауы. Яғни нысанда арматураланған белдеулер түріндегі күшейту жұмыстары мүлдем жасалмаған. Соның салдарынан тоғыз қабатты қаңқаға қажетті кеңістіктік қаттылық берілмеген. Үшіншісі – кірпіш қалау ерітіндісінің беріктігіне қатысты бұзушылықтар. Астанатехнадзор мамандары тексеру барысында қалау үлгілерін алған кезде қажетті зертханалық зерттеулер жүргізе алмаған, себебі үлгі алу кезінде кірпіш қалау бұзылып кеткен. Кейін ерітіндінің М-25 маркасымен белгіленгені анықталды. Мұндай ерітінді ғимараттың көтергіш конструкцияларында қолданылмайды. Бұл – беріктігі өте төмен, қажетті қор беріктігі жоқ ерітінді", – деп түсіндірді маман.

Оның айтуынша, сыртқы көп қабатты қабырғалардағы кірпіш қалау жұмыстарының іс жүзіндегі орындалуы жобалық, типтік және нормативтік шешімдердің ешқайсысына сәйкес келмейді.

"Бұл Д-69 түйіні тек бес қабатты ғимараттарға арналған және тоғыз қабатты ғимаратта қолданылмауы тиіс. Себебі бұл типтік серияда ешқандай күшейту қарастырылмаған – арматураланған да, түсіру белдеулері де жоқ. Сонымен қатар осы биіктікте қаптаманың тұрақтылығын қамтамасыз ететін инженерлік есептер мен конструктивтік күшейтулер болмаған", – деді Вероника Лобанова.

Осыған байланысты судья одан тұрғын үй кешені қасбетінің бір бөлігінің опырылуына не себеп болуы мүмкін екенін сұрады.

"Меніңше, ғимараттағы бірқатар құрылыс кемшіліктері оның қасбетінің опырылуына әсер еткен. Атап айтқанда, қабырғаларды бекітетін анкерлер мен арматуралық торлар болмаған, арматураланған белдеулер жасалмаған, кірпіш қалауға қолданылған ерітіндінің сапасы төмен болған және кей жерлерде жіктер толық толтырылмаған. Егер ғимарат бес қабатты ғана болса, мұндай әлсіз ерітінді қаптаманы ұстап тұруға жеткілікті болуы мүмкін еді. Бірақ ғимараттың биіктігі 30 метрден асқанда қасбетке түсетін жүктеме артады. Жел мен ғимараттың қозғалысы әсерінен кірпіш қаптамаға күш түсіп, оны сыртқа қарай итереді. Ал ғимаратта оны қосымша ұстап тұратын көлденең арматураланған белдеулер болмаған. Сондықтан негізгі мәселе – ғимараттың биіктігі бастапқы жобада қарастырылған бес қабаттан тоғыз қабатқа дейін жеткілікті инженерлік есептеулер мен күшейту жұмыстарынсыз ұлғайтылған", – деп атап өтті сарапшы.

Еске салайық, оқиға 2025 жылғы 8 қарашада болған. Сол күні Астанада Тәуелсіздік даңғылы бойындағы тұрғын үй кешенінің сыртқы кірпіш қаптамасының бір бөлігі мен кондиционер қондырғысы қасбетінен құлап, салдарынан бес адам зардап шеккен.